شهرآشوب

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: سياسي

محسن مهرعليزاده در بيانيه‌اي خطاب به مردم با تشكر از آنان اظهار اميدواري كرده است كه ملت عزيز ايران از شر تهديدات خارجي و تحجر و واپسگرايي در داخل حفظ شود.

به گزارش گروه دريافت خبر ايسنا در اين بيانيه آمده است:

ملت فهيم و بزرگوار ايران

حضور پرشكوه شما ملت عزيز در انتخابات نهمين دوره رياست‌جمهوري جلوه‌ي حماسي ديگري را در تاريخ كشور به نمايش گذاشت و اين اعتماد و حضور شما بزرگواران، بار مسووليت مجريان و مسوولان را سنگين‌تر و پاسخگويي به شما ملت عزيز را دشوارتر نمود.

اينجانب بارها اعلام نموده‌ام كه جمهوري اسلامي علي‌رغم خدمات قابل توجه خود هنوز نتوانسته است آنچه را كه شايسته شما ملت بزرگوار بوده و هست به انجام رساند و تاكنون فقط پاسخگوي بخش ناچيزي از اين همه فداركاري‌ها و شايستگي‌هاي شما عزيزان بوده است.

اينجانب با درك شرايط امروز كشور عزيزمان ايران و شرايط زندگي در قرن بيست و يكم، عصر انفجار اطلاعات و استحقاق«در رفاه زيستن مردم ايران» به عنوان يك ايراني مردم‌دوست و وطن‌خواه خود را در معرض انتخاب قرار دادم و اين توان ، جرات و شهامت را در خود ديدم كه مي‌توانم با برنامه‌هاي اعلامي آنچه كه شايسته زندگي سرافرازانه هم ميهنان عزيز ايراني است به آنان تقديم نمايم.

و بدين ترتيب قدم به عرصه انتخابات گذاشتم و به خوبي مي‌دانستم كه آنچه مايه رنج و عذاب ملت بزرگ و پر ظرفيت ايران است، نبود برنامه علمي، عملي و اجرايي و نگاه برنامه‌اي و مديريتي بلندمدت است و از اين رو كشور ايران به رييس‌جمهوري نياز دارد كه با شناخت كامل از اوضاع و با بينشي علمي و تجربه‌اي عملي و با دلسوزي كامل و آرزوي خدمتگزذاري خالصانه براي مردم كمر همت براي حل معضلات كشور بسته باشد و براي اجراي قانون اساسي به عنوان ميثاق با ارزش ملي كه بسياري از مواد مهم و حياتي آن براي تامين معيشت و رفاه مردم و تامين امنيت سياسي و اجتماعي معطل مانده است، راهكارهايي عملي ارائه دهد.

و خداوند بزرگ را سپاسگزارم كه در اين عرصه توانستم با فرصتي كه به دست آوردم برنامه‌هاي خود را در قالب «دولت رفاه» به عنوان يك نظريه علمي آزمايش شده در دنيا كه امروز اروپا و همه كشورهاي توسعه‌يافته به داشتن چنين دولتي و حركت بر روال مذكور مي‌بالند و مردم نيز در بستر اقتدار، آرامش و كارآمدي چنين شيوه‌هايي به زندگي شرافتمندانه خود افتخار مي‌كنند، خدمت شما ارائه نمايم.

در اين ميانه اگر چه از دو عامل مهم تبليغات يعني پول و قدرت برخوردار نبودم و اذعان دارم در جامعه‌اي كه به دليل نبود احزاب و تشكل‌هاي قوي سياسي و اجتماعي همين دو عامل تعيين كننده كليدي‌ترين نقش را در ساختن افكار عمومي و متاسفانه بعضا فريب آنها را ايفا مي‌نمايند.

اما با همين بضاعت اندك و با حضورهاي مكرر در جمع شما مردم بزرگوار سعي در تبيين افكار و عقايد خود در شيوه‌هاي اجرايي علمي حكومت نمودم و هر جا خود را با حضور در جمع شما در شهرستان‌ها و استان‌ها مواجه با استقبال گرم و صميمانه و نگاه‌هاي محبت‌آميز شما مي‌ديدم آن را مهر تاييدي بر ادامه راهم و سرمايه بزرگ و افتخارآميزي احساس مي‌كردم كه از خداوند متعال خواسته‌ام ياري‌ام نمايد كه هرگز آن را از دست ندهم و اين بود كه در روز راي گيري با همه نارسايي‌هاي تبليغاتي ، شما مردم عزيز نزديك به يك ميليون و سيصد هزار راي توام با عشق، آگاهي و شعور خود را به اين جانب هديه نموديد.

اينجانب آراي خود را با تحليل علمي از ارزشمندترين آرا مي‌دانم، چرا كه مي‌دانم بدون ابزار تبليغات و قدرت حزب يا تشكيلاتي و بدون وابستگي به فرد يا گروهي و صرفا با توكل به ايزد منان و اقبال ناشي از آگاهي، خلوص، نگاه روشن علمي، و اهتمام و اعتقاد به برنامه از سوي شما مردم عزيز بود كه اين اعتمام را به اينجانب نموديد و من اين نگاه ارزشمند را با هيچ چيز عوض نخواهم كرد.

من بارها در سخنراني‌ها و حضور در جمع شما عزيزان خطر نگاه سنتي به اداره كشور را گوشزد كردم و بار ديگر اعلام مي‌كنم تنها راه خروج كشور از بحران و رسيدن ايراني به شان و منزلت واقعي او در گرو رهيدن از شيوه اجرايي سنتي در امر اداره امور اجرايي كشور و حاكم نمودن نگاه برنامه‌اي در آن است و هر قدر اين اتفاق ديرتر بيفتد به همان ميزان خسارات جبران‌ناپدير بيشتري بر پيكره اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي و سياسي كشور و جايگاه رفيع ايران و ايراني وارد خواهد شد.

اينجانب ايزد منان را شاكرم كه در راه تبيين مطالبات مردم شريف و بزرگوار ميهن‌مان با موفقيت تلاش كرده‌ام و اين كاميابي ناشي از تلاش صادقانه و صميمانه همه آنهايي بوده است كه مرا در اين راه ياري رساندند.

اعضاي ستادهاي انتخاباتي اين جانب در اقصي نقاط كشور، كه در سخت‌ترين شرايط و بدون دسترسي به كمترين امكانات مرا مساعدت فرمودند، نقش بسزايي در اين موفقيت داشته‌اند، بر خود لازم مي‌دانم از تلاش ميهن دوستانه همفكران و همدلان خود صميمانه تشكر و سپاسگزاري نمايم.

در سفرهايي كه براي ارائه برنامه‌هاي خود به مناطق مختلف در سطح كشور داشته‌ام همواره مورد استقبال و محبت مردم شريف و بزرگوار بوده‌ام كه بدين ترتيب بر خود لازم مي‌دانم از مردم شريف ايران به ويژه از هم زبانان عزيزم، آذربايجاني‌ها و ترك زبانان غيرتمند و عزيز در سراسر كشور كه مرا مورد محبت و عنايت قرار دادند و از كليه هم ميهنان عزيزم از صميم قلب تشكر كنم.

در خاتمه از درگاه ايزد منان خواهانم كه ملت عزيز ايران را از شر تهديدات خارجي و تحجر و واپسگرايي در داخل حفظ نموده و كشور عزيزمان را از آسيب تفكرات تماميت‌خواه بسته و انحصارگرا كه منجر به نوميدي مردم و ذبح تفكر اصلاحات، مردم سالاري و جلب مشاركت سياسي مي‌گردد، مصون فرمايد.

ان اريد الا الاصلاح ما استطعت و ما توفيقي الا بالله و اليه انيب.

انتهاي پيام

فرا رسیدن ایام شهادت ام ابیها حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها را تسلیت عرض می نماییم. باشد که سایه توجه فرزندگرامی ایشان حضرت مهدی عجل الله تعالی فرجه الشریف بر سر ما مستدام باشد.

التماس دعا

((نسيم وصل)) يکي از زيباترين آثاري هست که در چند سال اخير ساخته شده. اين آلبوم 7 تا تصنيف دارد که يکي از ديگري قشنگ تر، و يک آواز در دستگاه همايون. از بين تصنيف ها ((عشق از کجا)) که در دستگاه نوا اجرا شده از لحاظ تکنيک آهنگسازي قوي ترين آهنگ اين آلبوم مي باشد. اما تصنيف ((هواي گريه)) که شعرش از سيمين بهبهاني هست بد جوري به دلم نشست که بيشتر به خاطر شعرش بود به همين خاطر اين آهنگ را انتخاب کردم. کلآ دستگاه همايون داراي حال و هواي غم و اندوه هست و به بيشتر به دل مي نشيند. يک توضيح هم خدمت شما عرض کنم که در بيت چهارم در مصرع ((ســتاره هــا نهــفتم در آسمـان ابـري)) منظور شاعر از ستاره ها چشمان شاعر مي باشد و در آسمان ابري نهفتن ستاره؛ کنايه از باران اشک دارد. شاد و پيروز و سربلند باشيد. 

(5:13 )

نبسته ام به کس دل، نبســـــته کس به من دل
چو تخــــته پــاره بـــر موج رهـــا رهـــا، رهـــا من
                           * * *
ز مــــن هر آنکــه او دور، چـو دل به سينه نزديک
به مـــن هر آنکـه نزديک، ازو جــــــدا، جــــدا من
                            * * *
نه چشــــم دل به ســـــويي، نه باده در سبويي
که تــــر کـــــنم گـلـــــــويي، به ياد آشنــــــا من
                           * * *
ســــــتاره هــــا نهـــــــفتم در آسمـــــان ابــــري
دلــــــم گرفته اي دوست، هـــــواي گريــه با من
                           * * *
نبسته ام به کس  دل، نبســـــته کس به من دل
چو تخــــته پــاره بـــر موج رهـــا رهــــا، رهـــا من
                           * * *

  <><><><><><><><><><><><>
  <> خواننده : همايون شجريان          <>
  <> شاعر : سيمين بهبهاني            <>
  <> آهنگساز : محمد جواد ضرابيان    <>
  <> دستگاه : همايون                     <>
  <><><><><><><><><><><><>

همايون شجريان، فرزند چهره شاخص ايران، در 31 شهريور 1354 در تهران در خانواده اي سرشار از موسيقي چشم به جهان گشود. از کودکي علاقه به موسيقي و ريتم در او نمايان بود تا با تشخيص پدر نزد استاد بي همتاي تنبک شادروان ناصر فرهنگفر به فراگيري تنبک و شناخت ريتم که اساس موسيقي است پرداخت و چند سالي هم نزد جمشيد محبي ادامه داد. از ده سالگي در کنار خواهران خود نزد پدر آواز را شروع کرد و در دوران بلوغ روزانه تنبک، آواز و صدا سازي را بصورت فشرده فرا گرفت. در همان زمان به هنرستان موسيقي رقت و کمانچه را به عنوان ساز تخصصي خود انتخاب کرد و در خارج از هنرستان به ادامه فراگيري آن نزد اردشير کامکار پرداخت. از سال 1370 پدر و گروه آوا را در کنسرتهاي آمريکا، اروپا و ايران با تنبک همراهي کرد و از 1378 به بعد در صحنه کنسرت ها با پدر همخواني را آغاز نمود.
همايون در چندين دوره کنسرت هاي خارج از کشور با بزرگان موسيقي ايران به صحنه رفته است. برنامه نسيم وصل اولين برنامه اي است که همايون به تنهايي خوانندگي آن را بر عهده دارد. با آرزوي موفقيت او در راه سخت و طولاني که در پبش روي دارد.

نگاهى به نظريه تحولى پياژه

[ساخت، پديد آئى و تحول روانشناختى آدمى]

پرويز شريفى درآمدى

عضو هيات علمى دانشگاه علامه طباطبايى

برگرفته از فصلنامه حوزه و دانشگاه شماره ۱۳

مقدمه

نظريه پردازى پايه تحول علم است. به گفته پياژه در تاريخ علوم وقتى نظريه‏اى جانشين نظريه‏اى مى‏شود، بى‏آنكه بخواهد با نظريه قبلى متناقض باشد يا آن را از ميدان براند، در ادامه پژوهش‏ها به حفظ خصوصياتى از نظريه قبلى منتهى مى‏شود كه از حد پيش‏بينى شده فراتر است (منصور، دادستان، 1375). مثلا ارشميدس با كشف «قانون شناورى‏» نه تنها به لذتى وصف ناپذير (بيان جملات Eureka, Eureka - يافتم، يافتم) دست‏يافت‏بلكه با بنا كردن يك فكر يا نظريه جديد، زمينه پديدائى برخى ديگر از نظريه‏ها و مفاهيم بعدى را بوجود آورد. يا ساختارهاى ذهنى و ابداعات فكرى نيوتن «در گستره فكر علمى‏» امكان و ارسى‏هاى فعال‏تر، تازه‏تر و يقينى‏تر و جامع‏تر را براى انيشتن فراهم آورد. همچنين پياژه كه با قرار گرفتن در آغازى ممكن - نه مطلق - با مطالعه عميق و سودمند آثار فكرى برگسن و اتخاذ راهى هت‏يافته و تفحصى از خطوط فكرى « كنت، اسپنسر، لودانتك و ...» ابتداء جوانه‏هاى «شناخت‏شناسى‏» را تحول بخشيد و به تدريج آن جوانه‏ها و عناصر را در حد يك نظريه جديد، بى نظير و بادوام در ساخت‏هاى فكرى خود توحيد بخشيد و نظريه‏اى با عنوان «شناخت‏شناسى‏» با جوهره برجسته «بناشدنى‏نگرى‏» بنا كرد.

تعريف نظريه و انواع تعاريف علم

مقدمه فوق ذهن را در درك مفهوم و تعريف نظريه كنجكاو مى‏نمايد. نظريه مجموعه يا شبكه‏اى بهم پيوسته از تعاريف و قضاياست كه به منظور تبيين و پيش‏بينى پديده‏ها، از طريق تشخيص روابط بين متغيرها، يك فكر نظام دار را درباره اين پديده‏ها ارائه مى‏دهد (كرلينجر، 1983، ص 9). يك نظريه علمى واجد بينادهاى روش شناختى آن است، بنيادهايى كه سازه و تعريف علم بر آنها استوار است.

از اين رو، علم واجد تعاريف متعدد و متنوعى است: الف) تعريف محتوايى ب) تعريف كلاسيك ج) تعريف فرآيندى. از لحاظ محتوايى، علم يعنى مجموعه‏اى متراكم از دانش توحيد يافته. بر پايه تعريف كلاسيك، علم يك رديف مفاهيم و طرح‏هاى مفهومى يا «روان بنه‏هاى مرتبط با يكديگر» است كه در نتيجه آزمايش و مشاهده توسعه يافته است.

علم از لحاظ «فرايندى‏» يعنى فعاليت‏يا عمل كشف و اختراع متغيرهايى مهم در طبيعت، هماهنگ ساختن اين متغيرها بدنبال تغيير شكل يافتگى‏ها و توحيد يافتن در روان بنه‏هاى قبلى و سرانجام تبيين اين روابط از طريق بيان اصل و قانون (هومن، 1374).

پس يك نظريه علمى «سازمان دادن به دانسته‏ها، داده‏ها و تبيين معانى آنهاست‏». يكى از نظريه‏هاى روان شناختى كه در تاريخ روانشناسى نقش بسزائى داشته است و به عبارت دقيق‏تر، روان‏شناسى با آن متحول گرديده است «نظريه تحولى - شناختى پياژه‏» است. نظريه تحولى بر ديدگاه فرآيندى مبتنى است و در بطن تعريف كلاسيك نيز مى‏گنجد.

نظريه تحول

نظريه تحولى يك نظريه علمى است كه بر پايه روش ژنتيك به سازمان دهى و نوسازمان دهى داده‏ها و دانسته‏هاى مورد نظر و تبيين معانى آنها مى‏پردازد. در واقع اين روش به شكلى كاملا ابداعى تبيين يا فهم رفتار بر اساس مبنا و پديد آئى تاريخچه تحول آن را در دستور كار خود دارد. پياژه با به كار بستن اين روش (روش بالينى) به كشف رابطه تاليفى دو پديده آزمودنى - شى‏ء و تبيين چگونگى آن و معانى هر يك مى‏پردازد. روانشناسى ژنتيك به معناى «تحول روانى عمومى‏» عبارتست از مطالعه تحول روانى فردى (پديدآئى شكلى - كنشى فردى) و يا نوعى (تحول شكلى و كنشى نوعى به منزله رشد تدريجى و تاريخى) (منصور، 1370). البته بايد گفت «تحول‏» فردى نقطه‏اى است كه افق روان‏شناسى ژنتيك رو به آن باز مى‏گردد. چه نظريه «تحول‏» به تغيير ساختهاى روانشناختى در طول زمان اطلاق مى‏گردد (منصور، 1370).

ميلر (1994) خاطرنشان مى‏نمايد آنچه درباره نظريه تحولى آشكارا مورد يقين است اين است كه بر وقوع «تغييرات كاهشى - افزايشى و بالعكس‏» رفتار و تغيير شكل‏ها و تغيير ساخت‏هاى روان در طول زمان به پاس نامتغيرها يعنى كنش‏هاى درون‏سازى و برون سازى تاكيد مى‏ورزد، البته برخى از نظريه‏ها مانند نظريه‏هاى غير تحولى (غائيت نگرى، پيش‏ساخته نگرى) و حتى نظريه گشتالت نيز بوجود ساخت عقيده دارند، اما چون فاقد شرط الزامى پديدائى هستند، مشمول نظريه روان‏شناختى ژنتيك قرار نمى‏گيرند. اصولا نظام روان شناختى ژنتيك واجد استلزام‏هاى ساخت، پديدائى و تحول يافتگى است و بر همين اساس بر تغييرات رفتار (روان) در طول زمان تاكيد دارند. مثلا «نظريه گشتالت‏» نمونه‏اى است از يك «ساختى‏نگرى بدون پديدائى‏» كه در آن ساخت‏ها دائم اما مستقل از تحول هستند. نظريه‏هاى تحول اصالتا واجد جوهر فرآيند تغيير شكل‏ها و تغيير ساخت‏هاى روانى در طول زمان بوده، سرچشمه آنها از يك نقطه زمانى ممكن عمل متقابل آزمودنى - شى‏ء است و بدين سان به توصيف و تبيين ساختها، پديدائى‏ها و تحول مفاهيم مى‏پردازد. به قول گارسيا، قصد شناخت‏شناسى ژنتيك نوع توصيف و تبيين «شناخت‏» است اما قصدمان اين نيست كه هر چه بوقوع مى‏پيوندد پيش بينى كنيم، بلكه فهم وحدت تحول آدمى از راه كشف مكانيزم‏هايى است كه وجود دارد.

پس اگر بعضى مفاهيم مانند مفهوم «تجسم ذهنى‏»در هر دو موضع‏گيرى تحولى و غير تحولى همپوشى و وجه اشتراك دارند يا مفاهيمى مانند «درون سازى و برون سازى‏» كه سالهاست هنوز به رنگ «سليقه محلى‏» نظريه پردازان آمريكائى يادگيرى در نيامده است، اما عظمت نظريه‏هاى تحول من‏جمله نظام تحولى - شناختى پياژه دراين است كه نه تنها به عناصر متنوع و متعدد الگوهاى رفتارى توجه دارد، بلكه بيش از آن و مهمتر از آن بر اين عقيده است كه الگوهاى مزبور با وجود تنوع و تعددشان، در بطن داراى ساخت مشتركى هستند كه آنها را تبيين نموده و در عين حال به آن دوره تحول وحدت مى‏بخشد. بدين ترتيب فرايند پديدآئى - ساخت و بالعكس و تقدم تحول بر هر اكتساب و بويژه يادگيرى از نوع محرك - پاسخ بر جبين نظام تحولى پياژه مى‏درخشد.

پس نظريه يك بيان جهت‏يافته و دانشمندانه و بازخوردى پويا در تبيين و پيش بينى رابطه دو يا چند پديده است. هر نظريه واجد مفاهيم واصطلاحات ويژه‏اى است كه نظريه پرداز آنها را بوجود مى‏آورد تا درك روابط متقابل بين پديده‏ها - آزمودنى - شى‏ء ميسر گردد.

براى مثال پياژه از مفاهيمى مانند «روان بنه‏» و «بازگشت پذيرى ذهنى‏» سخن گفته است كه بدين ترتيب قصد دارد به شكلى ظريف و دقيق و در قالب روش مشاهده بالينى رابطه چگونگى تفكر و ادراك كودك از دنياى اطراف خود را توصيف و تبيين نمايد. در واقع، او مى‏كوشد بر پايه الگوى تحولى، سه موقعيت «آزمونگر»، «آزمودنى‏» و «موقعيت آزمايش‏» (عمل در اشياء) را در رابطه بگذارد و از زاويه تعاملى نگرى نحوه اين حالت تاليف را با هم بسنجد. از نظر او «الگوى آزمونگر - آزمودنى‏» ناقص و تا حدود زيادى نارسا است و تنها بر پايه «الگوى تحولى‏» مى‏توان رابطه آزمودنى - شى‏ء و «فرايند عمل‏» را فهميد (دادستان، منصور، 1372).

مفاهيم روان بنه و بازگشت پذيرى ذهنى و غيره هر كدام يك ساخت هستند كه فقط با چشم مشاهده گرى بالينى قابل رؤيت و درك هستند و با تبيينى كه پياژه از جريان رخداد آنها به عمل مى‏آورد، نقش هر يك را در پهنه زندگى روانى كودك و كلا در انسان، آشكار مى‏سازد و بخوبى نشان مى‏دهد كه اين ساخت‏ها در رفتار كودك «تغيير يافتنى، بناشدنى و مشاهده شدنى‏» هستند.

نظريه‏هاى تحول، وظايف و رسالت‏ها

آنچه امروزه درباره نظريه‏هاى تحول مطرح مى‏شود اين است كه آنها با سه وظيفه و نقش اساسى روبرو هستند. اين وظايف عبارتند از: 1) تبيين تغيير شكل‏ها در محدوده يك يا چند فرآيند روانى ويژه و مجزا (غير تعاملى)، 2) تبيين تغيير شكل‏ها در حد زنجيره روابط بين - فرآيندى روانى يا نظام‏هاى رفتارى (تحولات و تغيير شكل‏هاى بين سيستمى) و 3) تشريح و تبيين يك رشته تحول يافتگى‏هاى رفتارى بر محور پديدايى‏ها، ساخت‏ها و نوپديدائى‏ها و نوساخت‏ها (تغيير شكل‏هاى درون سيستمى و تغيير شكل‏هاى بين سيستمى) (ميلر، 1994)

1 - يكى از وظيفه‏هاى نظريه تحول اين است كه تغييرات كاهشى و افزايشى و بالعكس روان و فرآيند وقوع آن را در طى زمان در يك يا چند جنبه از رفتار يا فعاليت روان شناختى مانند تفكر، ادراك، زبان و رفتار اجتماعى، توصيف، تبيين و پيش‏بينى نمايد. براى مثال يك نظريه تحولى ممكن است چگونگى وقوع تغييرات در قوانين زير ساخت دستور زبان در طى سال‏هاى نخستين زندگى كودك را تبيين نمايد و از اين زاويه به بررسى تحول روان‏شناختى كودك بپردازد.

اگر چه نظريه‏هاى تحول در بررسى فرآيند وقوع تغييرات رفتارى و تغيير ساخت‏هاى جزئى (در وراى ماه و سال) بيش و كم دچار تنيدگى شده و در معرض فشار قرار مى‏گيرند، اما از مقتضيات يك نظريه تحولى خوب و كارآمد آنطور كه پياژه سنگ بناى آن را گذارد و داده‏هاى ناشى از پژوهشهايش را تا حد يك نظريه، واجد استخوانبندى محكم استحكام بخشيد «بايد سرانجام بتواند به تغيير شكل‏هاى عميق‏تر در وهله‏هاى زمان شناختى، ثانيه‏ها، ساعت‏ها و روزها و ماهها نفوذ كند و زير ساخت‏هايى را تبيين نمايد. براى مثال مفهوم شى‏ء (شى‏ء دائم) كه بر ساخت «گروه جابجائى‏ها» بنا مى‏شود بر اين انديشه مبتنى است كه: شى‏ء وجود دارد حتى وقتى كه ما نمى‏توانيم آن را ببينيم (در واقع هر چيز كه از ديده برود الزاما از ذهن نمى‏رود) اين مفهوم يا ساخت در گذار وهله‏هاى تحول به پاس عمل كودك و امكان رفتارهاى «برگشتى و دور زدنى‏» كودك در فاصله 9 تا 12 ماهگى امكان كشف شى‏ء دائم را فراهم مى‏آورد و در جريان 12 تا 18 ماهگى، كودك با يك نوسازمان دهى بر آن مسلط مى‏شود. يك تبيين كامل شامل چند «وهله جزئى تحول‏» خواهد بود كه در خلال لحظه به لحظه برخورد و تعامل كودك با اشياء به وقوع مى‏پيوندد (نظريه تحول روانى يا نظريه ژنتيك به مطالعه تحول كودك محدود نمى‏گردد، بلكه اساسا به تبيين تحول روانى كلى (هوش، ادراك و...) مى‏پردازد و به همين دليل مى‏كوشد به توجيه و تبيين، به طرز تشكيل كنش‏هاى روانى بپردازد، يعنى در نتيجه گسترش آنها را در كودك نشان مى‏دهد. نخستين نظريه‏هاى تحول به منزله ژنتيك نگرى بى‏ساخت (مثل نظام همخوانى نگرى عملى نگرانه) كه امروزه الهامبخش نظريه‏هاى آمريكايى يادگيرى‏اند و يا ساختى‏نگرى بدون پديدآئى (مثل نظريه گشتالت) به شمار مى‏آيند كه تقريبا به طور انحصارى جنبه‏هاى توصيفى تحول را رقم مى‏زنند (منصور، 1375). در سال 1930 ديدگاه رشد داخلى آرنولد گزل در تحول روانى كودك آثارى را در جهت‏ساختن هنجارهايى در جنبه‏هاى رشد بدنى، تحول حركتى و شناختى به ظهور رساند. اگر چه توصيف وى درباره يك «نظريه تحولى خوب‏»، مناسب و كافى نبود، اما مطمئنا ضرورى است. چه بدون داده‏هاى اساسى (بويژه در بررسى وضع روانى كودك) مثل اين است كه با «يك بناى بدون پى‏» مواجه هستيم، همانطور كه پياژه گفته است «اگر بررسى‏وضع روانى كودك به خودى خود مهم است، بايد گفت‏به‏همان نسبت‏و غالبا بيشتر وضع روانى بزرگسال را تبيين مى‏كند تا بررسى بزرگسالى‏» (منصور، 1370).

2 - وظيفه دوم براى نظريه تحولى اين است كه آن تغيير شكل‏هاى كاهشى يا افزايشى روان در خلال زمان را در محدوده روابط «ميان - رفتارها» يا جنبه‏هايى از فعاليت‏هاى روان شناختى كه در يك سطح از تحول و يا به طور آرمانى ميان چندين جنبه از تحول بوقوع مى‏پيوندد، تبيين مى‏كند. نظريه تحولى سعى مى‏كند درباره تغييرات ارتجالى در تفكر، شخصيت و ادراك كه ما مشاهده مى‏نمائيم، بحث كند. نظريه‏هاى تحولى «عمومى نگرى‏هاى متخصص‏» هستند، به اين معنا كه آنان در بسيارى از سطوح روان شناسى واجد دانش هستند، اما اختصاصا از طريق «روى آورد تحولى‏» محتواى اين جنبه‏ها يا سطوح از رفتار را مطالعه و بررسى مى‏كنند.

بدين ترتيب درباره شى‏ء دائم، نظريه تحولى ممكن است چگونگى ارتباط بين مفهوم شى‏ء با تحول يافتگى نظام حافظه كودك را تبيين كند و همچنين ممكن است‏شرح دهد كه چگونه روابط اجتماعى كودك با موضوع خاصى مثل مادر ايجاد و متحول مى‏گردد. يك نظريه تحولى، «طرح مختصرى از روابط زمانى ميان جنبه‏هايى از تحول روانى خواهد بود»، براى مثال، نظريه ممكن است ادعا كند كه ميزان معينى از ظرفيت‏حافظه مى‏تواند قبل از مفهوم شى‏ء ظاهر گردد. چنين نظريه‏اى بايد يك نظريه تحولى باشد، چه مادر اولين موضوع كودك است و توالى تحولات در مفهوم شى‏ء با تغييراتى در نظام حافظه و دلبستگى كودك به مادر همبستگى دارد.

مثال ديگر، عبارت است از روابط ميان تفكر و زبان، ويگوتسكى بدون كار پژوهشى تجربى و احتمالا در حد قصد نويسندگى با بيان اين عقيده كه زبان منشاء تفكر است نسبت‏به «تحول روانى‏» موضع‏گيرى مى‏كند و عقيده دارد كه تفكر و زبان از هم نسبتا مستقل هستند تا هنگامى كه به منظور توليد يا پديد آوردن تفكر رمزى توحيد يابند. در واقع، زبان و تفكر از هم نسبتا مستقل هستند تا هنگامى كه وهله‏اى از تحول هر دو فرآيند (تفكر و زبان) با هم يكى شوند (يعنى زبان جنبه تفكرى و تفكر جنبه زبانى بيابد). هر دو (زبان و تفكر) سازمان يافتگى روانى كودك را در وهله، مراحل و واحدهاى مختلف زبان تبيين مى‏كند. اين تبيين‏ها به توالى معينى اشاره دارد، يك توالى كه حركت فعال و منظم پديدآئى را در خود حفظ كرده ومعرف نوعى تغيير شكل است از حالت A به حالت .B به عبارت دقيق‏تر نشان دهنده تغيير شكل‏هايى است كه تاريخچه‏اى دارند و به صورت پيوسته از حالت A به حالت B منتهى مى‏شوند، منتها حالت B پايدارتر از حالت A و توحيد يافته با آن، ادامه آنست (منصور و دادستان، 1375). پس اول ,A سپس B و نقاط تلاقى ( و A ) در يك زمان معين كه در خلال تحول بوقوع مى‏پيوندند (ميلر، 1994، كوان 1988). البته هر تلاش در تقسيم بندى رفتار به قسمت‏هايى، تا اندازه‏اى اختيارى است. يك نظام مرتبط بهم، به منزله يك كودك تام و تمام است. با وجود اين تا هنگامى كه دانشمندان به صورت فوق بشر در نيامده‏اند هر چيز درباره كودك نمى‏تواند در يك لحظه قابل مطالعه باشد. چون آنها بناى كودكى را فرو مى‏ريزند، قبل از آنكه بتوانند آن را دوباره بسازند پياژه درباره ياد دهى‏هايى كه نتوانند حداقل «تعارض شناختى‏» را در اكتساب مفاهيم در كودك بوجود آورد كاملا بدبين است و با عقيده‏اى راسخ اظهار مى‏دارد كه يادگيرى‏هايى كه از فرايند تحول، تبعيت نكند به منزله تباه كردن استعداد كودكان است (منصور و دادستان 1375، دونالدسون 1988). البته پياژه همواره به مساله تسريع‏ها و تاخيرها در سنين تقويمى متوسط اشاره داشته و از آن غافل نبوده است ولى در عين حال، تاييد مى‏كند كه براى هر فرد سرعت عبور از يك مرحله به مرحله ديگر بدون شك با حالت‏بهينه‏اى كه نه بسيار كند و نه بسيار سريع است مطابقت مى‏كند و درست موضعى به حق و بر خلاف موضع پاره‏اى از مؤلفان مانند برونر اتخاذ مى‏كند. برونر سردمدار گروهى است كه تسريع نامحدود را امكان پذير و آرزو كردنى مى‏دانند و تا آنجا پيش رفته است كه چيزى بنويسد، كه به نظر نمى‏رسد ديگر به آن اعتقادى داشته باشد، و آن اينكه از راه درست مى‏تواند هر چيزى را به‏بچه‏هاى هر سن آموخت (منصور و دادستان، 1375).

3 - نظريه حتى اگر يك توصيف كاملى از تحول فراهم آورد، با اين حال براى بيان انتقالات يا تغيير شكل‏هاى واحد رفتارى از يك وهله به وهله ديگر در خلال تحول كافى به نظر نمى‏آيد. پس نظريه تحولى با نقش يا وظيفه ديگرى نيز مواجه است. بدين معنا كه بايد به تبيين يك رشته از تغيير شكل‏هاى روانى كه توسط دو وظيفه پيشين توصيف گرديده است، بپردازد. يعنى، در حقيقت‏به همان توالى‏ها و نقاط تلاقى معين در وظايف نخستين كه غالبا با تبيين‏هاى خاصى خاطر نشان شده است. اگر مهارت B همواره بلافاصله بعد از تحولات مهارت A ظاهر گردد، روان‏شناس مى‏تواند تاييد الزام B است. با توجه به وظيفه سوم، نظريه تحولى به پايگاهى از اصول كلى يا قوانين براى تفسير و تحول اشاره دارد. اين اصول ضرورت و الزام‏هاى كافى براى تغيير شكل‏هاى روانى را تصريح مى‏كند و همچنين عواملى كه ميزان و ماهيت هر تغيير را اصلاح مى‏نمايد و يا الگو مى‏دهد نيز تعيين مى‏نمايد.

براى مثال فرويد اينگونه فرض مى‏كرد كه از لحاظ زيستى، كشاننده‏هاى استقرار يافته از سطح دهانى به مقعدى حركت مى‏كند و نيز ميزان يا درجه اضطراب كودك به يك ميزان به عمل يا رفتار والدين در تربيت كودك وابسته است. در حقيقت، اين اصول در «فرضيه تغيير يا تحول‏» در حكم پايگاه فرايندهايى است كه تغييرات بعدى را بوجود مى‏آورد (هر تغيير ساخت، تغيير ساخت‏بعدى را ايجاد مى‏كند) مانند فرايند پويشى تعادل جوئى پياژه كه تغيير شكل‏هاى متعدد و گوناگون را در ساخت روانى فرد توجيه مى‏نمايد. همچنين مفهوم بلوغ درونى «در نظام فرويد»، رسيدگى زيستى در نظريه رفتار شناسى طبيعى و شدت يا قدرت يك پاسخ تحت تاثير تقويت در نظريه «يادگيرى هال‏» (اگر بتوان پذيرفت) كه هر يك فرايند تغيير يافتگى را خاطر نشان مى‏سازند (سالكايند، 1985).

تفسير نظريه تحول

(تفسير تغيير ساخت‏ها يا تغيير شكل‏ها و پديدائى‏ها)

يك روش در تفسير تغيير شكل‏هاى تحول، مستند به فرضيه‏اى است كه خاطرنشان مى‏سازد: «پيوستگى، جوهر تغيير شكل‏ها و تغيير ساخت‏هاست‏» و «توحيد يافتگى نيز در فرايند تغيير يافتگى معنا مى‏يابد». به گفته والن تغييرات حاصله در تحول روانى جنبه تراكمى ندارند، بلكه هر مرحله به منزله تحقق يك گستره توحيد يافتگى است (پويايى تحول) و يا آنچه در تمام مراحل و ادوار تحول ثابت مى‏ماند، وحدت شخص است (منصور، 1372). وحدت شخص «رگه بنيادى تحول آدمى‏» است كه در فرايند تغيير يافتگى‏ها، تعارض‏ها و در بستر بحران‏ها، گشايش‏ها تقدم و برترى خود را حفظ مى‏كند.

در نظام گزل «اصل نوسان‏هاى خود نظم جو يك رگه بنيادى تحولى‏» است. بدين معنا كه الگوهاى رفتارى يكراست استقرار نمى‏يابند بلكه بر اساس بازگشت‏ها، تغيير و تقويت‏ها به منزله نظم جويى در جريان عمل‏اند، خط نهايى خود را رسم مى‏كنند و با تكيه بر اصل رشد حلزونى به سطح بالاترى نايل مى‏گردند. نوسان‏ها و تغيير شكل‏ها متعدد و گوناگون است اما آنچه در هر مرحله تحول به عنوان يك مكانيزم ثابت‏حفظ مى‏شود ويژگى «خود نظم جوئى‏» است (منصور، 1375) .

بنابراين، يك نظريه ممكن است ادعا كند كه وابستگى يا دقيق‏تر بگوئيم دلبستگى در يك فرد مى‏تواند از طرق مختلف در سنين متفاوت ابراز شود، اما آنچه در هر تغيير يافتگى در موازات با رشد سنى مى‏تواند پيوسته ثابت‏بماند «رگه ذاتى و بنيادى دلبستگى‏» است. نظريه ممكن است‏بر «پيوستگى اساسى وهله‏هاى تحول شناختى‏» تاكيد نمايد و بر اين عقيده «متمركز» باشد كه هر ميزان تغيير يافتگى در يك مرحله تحول به ميزان معين و مشابهى از تغيير يافتگى در مرحله پيشين تا وهله تولد (در قلمرو روان شناسى) و حتى ما قبل آن يعنى تا حد پديدآئى جنبى - نوپيدايى (در قلمرو ناخت‏شناسى ژنتيك) وابسته است.

بدين ترتيب اين فرضيه را مى‏توان مطرح كرد كه آنچه كودك اكنون مى‏تواند بياموزد وابسته است‏به نوع و ميزان معينى از مفاهيم كه او تا بحال فراگرفته و در حال حاضر مى‏داند. به عبارت دقيق‏تر، نظريه تحولى ساخت نگر با پديدآئى، حالت غير تراكمى و غير افزايشى دارد و مدعى است كه مفهوم، رگه، مهارت يا رفتار A به صورت B تغيير شكل مى‏يابد و با B ادغام و توحيد مى‏يابد و سپس مفهوم، رگه، مهارت يا رفتار يا ساخ C را بنا مى‏كند و تا آخرين ساخت‏هاى تكاملى ادامه مى‏يابد. فرايند پديدآئى - ساخت هيچگاه واجد يك آغاز مطلق نيست اگر چه همواره به يك پايان نسبى راه مى‏يابد. پياژه در اين باره با بيانى دقيق و صريح مى‏گويد:

به نظر من يك ساخت، ساخت‏برون - زمانى مى‏تواند از يك فرايند زمانى بوجود آيد. در پديدآئى زمانى، مراحل تنها تابع احتمالات متصاعدى هستند كه تمام آنها با ترتيب متوالى زمانى تعيين شده‏اند اما وقتى كه ساخت متعادل و متبلور شد با الزام بر آزمودنى تحميل مى‏شود. اين الزام نشانه اتمام ساخت است كه در اين حد مستقل از زمان مى‏باشد. من تعمدا در اينجا اصطلاحاتى را به كار مى‏برم كه به نظر متناقض مى‏آيند. اگر مايل باشيد بايد بگويم كه ما در اينجا به نوعى الزام پيشين مى‏رسيم اما از نوعى كه در پايان و نه در آغاز و به منزله منتجه و نه به صورت منبع تشكيل مى‏گردد يعنى در نتيجه آنچه از «پيشينى‏نگرى‏» در آن است فقط الزام است و نه از پيش تشكيل يافتگى (منصور و دادستان، 1375).

از اين رو اكثر نظريه‏هاى تحولى واجد يك «پيوستگى ذاتى، بنيادى و ضرورى‏» در تغييرات برونى در خلال تحول هستند. هنگامى كه يك نظريه تحولى تبيين مى‏كند كه: «به چه دليل راهها يا جريانهاى ممكن معين ديگر در تحول بوقوع نمى‏پيوندد» درست‏شبيه زمانى است كه تبيين مى‏كند كه «به چه دليل تحول روانى در يك طريق معين جريان مى‏يابد».

نتيجه گيرى: اصولا از بحث درباره اينكه چه چيز يا چه محتوايى بايد تبيين شود، بايد اجتناب كرد. نظريه پردازان تحولى يا بايد بر «تفاوتهاى فردى و جنبه‏هاى افتراقى تاكيد كنند و يا بر تغيير شكل‏ها و تغيير كنش‏هاى فردى و نوعى كيهانى (همگانى). از يك سو، نظريه يادگيرى اجتماعى تاكيد مى‏كند كه تفاوت در رفتارهاى كودكان مختلف از الگوى خاص پسخوراند (اشاره به مفاهيم، توالى‏ها يا پيامدهاى انتظار دارى و فرايندهاى خود نظم بخشى ...) و وقعيت‏يادگيرى كه كودكان با آن مواجه مى‏شوند، ناشى مى‏گردد (باندورا، 1992).

در طرف ديگر نظام تحولى - شناختى پياژه تاكيد مى‏نمايد كه همه نژادها و گروههاى فرهنگى به مفاهيم تحولى از طريق عملياتى راه مى‏يابند و با وجود امكان تسريع‏ها و يا تاخيرها كم و بيش مى‏توانند مراحل تحول را به ترتيب توالى آن طى كنند، مگر در اثر وقوع يك تاخير عقلى شديد و عميق و يا يك نارسا كنش‏ورى ذهنى حاد كه در اين صورت توقف در سطوح پايين تحول جدى و حتمى است (وودورث، 1989).

بنابراين، ما با اين سؤال اساسى روبرو هستيم كه آيا نظريه پردازان بايد تلاش كنند كه «اكتساب كيهانى يا نوعى را تبيين كنند؟ يا اكتساب در هر كودك خاص در چهارچوب تفاوت‏هاى فردى؟ يا هر دو را؟

در خاتمه بايد گفت‏به منظور نزديك شدن به آينده طبيعتا به فهم و درك واقع بينانه‏اى نياز داريم. ما با واقعيت‏بزرگى مواجه هستيم كه سال‏هاست نسيم روح بخش آن به ما وزيده است و ما را ابتدا با وارسى وسيعى به درونى كردن آن دعوت نموده است، واقعيتى كه پياژه به عنوان يك دانشمند برجسته با پشتوانه بيش از نيم قرن پژوهش پيش روى ما گذارده است. چه نظام او بر فرآيند سازشى و بر اصول نسبى نگر، ساختى نگر و بنانشدنى نگر مبتنى است و واجد تخصص كافى در يك قلمرو مثل تحول شناختى و عمومى نگرى و فراگير مدارى در ساير قلمروهاست و اينگونه است كه مى‏تواند ابزار تبيين مفيد و سازنده‏اى براى جنبه‏هاى روانى كلى بدست دهد كه به صورت تعاملى بر زندگى آدمى سايه انداخته است.

منابع

1. سيف، على اكبر، «چه بر سر روان‏شناسى به عنوان علم رفتار آمده است‏»، فصلنامه روان‏شناسى و علوم تربيتى دوره اول - شماره (1)، بهار 1372.

2. منصور، محمود، دادستان، پريرخ، ديدگاه پياژه در گستره تحول روانى، انتشارات بعثت، 1375.

3. منصور، محمود، دادستان، پريرخ، گفتگوهاى آزاد با ژان پياژه، چاپ مؤسسه پژوهشى ابن‏سينا، 1375.

4. منصور، محمود، دادستان، پريرخ، تربيت‏به كجا ره مى‏سپرد، انتشارات دانشگاه تهران، 1369.

5. منصور، محمود، دادستان، پريرخ، مينا لغت‏نامه روان‏شناسى، ژرف، 1365.

6. منصور، محمود، شخصيت (ساخت - پديدائى و تحول)، انتشارات دانشگاه تهران، 1368.

7. Butlerwth. G & Harris, M, (1994), Principlesof Development Psuchology, uk.

8. Cowan, P,A (1988) Piaget with feeling, USA.

9. Salkind N.J (1985) Theories of HumanDevelopment Psychology, canda.

10. Miller. PH. (1993), Theories ofDevelopment al Psychology, USA.

11. Wadsworth. B.J (1989), Piagets Theory of Cognitive and Affective Development, Longman Newyork London.

برگرفته از مقاله : تاملي در نظريات جامعه شناسي دين معاصر از  سيد ابوالفضل جعفري نژاد

تعريف‌ نظريه‌
نظريه‌ها در مفهوم‌ كلي، قضايايي‌ هستند كه‌ مطابق‌ قواعدي‌ كامل‌شده‌اند. به‌ بيان‌ ديگر، اين‌ قضايا مطابق‌ با قانون‌ معين‌ و بر اساس‌ داده‌هاي‌ قابل‌ مشاهده‌ به‌ همديگر مربوطشده‌اند. از اين‌ قضايا به‌ عنوان‌ وسايلي‌ براي‌ پيش‌بيني‌ و تبيين‌ پديده‌هاي‌ قابل‌ مشاهده‌ استفاده‌ مي‌شود. به‌ عبارت‌ ديگر همبستگي‌ دروني‌ فرضيه‌هاي‌ نظري‌ كه‌ راهنماي‌ جامعه‌شناس‌ در مشاهده‌ همبستگي‌ بين‌ پديده‌هاست، نظريه‌ ناميده‌ مي‌شود. فرضيه‌هاي‌ نظري‌ از طريق‌ ارتباط‌ قطعي‌ كه‌ بين‌ مفاهيم‌ نظري‌ وجود دارد تدوين‌ مي‌شوند. نظريه‌ ممكن‌ است‌ خيلي‌ وسيع‌ و گسترده‌ باشد يا از تعدادي‌ فرضيه‌ به‌ هم‌ پيوسته‌ كه‌ داراي‌ ارتباط‌ دروني‌ هستند، تشكيل‌ شود. .رينولدز.(Reynolds) نظريه‌ را به‌ صورت‌ كلي‌ و به‌ شرح‌ زير تعريف‌ كرده‌ است:
.نظريه‌ عبارت‌ است‌ از هر جمله‌ يا بيان‌ درباره‌ حوادثي‌ كه‌ مشاهده‌ آنها ميسر نيست..6 اين‌ جمله‌ ممكن‌ است‌ از يك‌ سو فرضيه‌اي‌ ساده‌ درباره‌ وقوع‌ يك‌ متغير در شرايطي‌ معين‌ باشد. از سوي‌ ديگر مي‌تواند تبييني‌ پيچيده‌ باشد، مانند اين‌ كه‌ هستي‌ در 5/4 بيليون‌ سال‌ پيش‌ چگونه‌ بوده‌ است؟ در بين‌ اين‌ دو نوع‌ ممكن‌ است‌ نظريه‌هاي‌ مختلفي‌ از لحاظ‌ نوع، كيفيت‌ و دامنه‌ نيز وجود داشته‌ باشند كه‌ هر يك‌ در زمينه‌ و محدوده‌ معيني‌ كاربرد دارند. به‌ اين‌ معني‌ كه‌ نظريه‌ به‌ منظور تبيين‌ طبقه‌ معيني‌ از پديده‌ها طرح‌ريزي‌ مي‌شود و به‌ ندرت‌ مي‌توان‌ يك‌ نظريه‌ خوب‌ يافت‌ كه‌ در تمام‌ زمينه‌ها كاربرد داشته‌ باشد.
با اين‌ كه‌ اصول‌ تقليل‌گرايي‌ مورد قبول‌ همه‌ جامعه‌شناسان‌ نيست‌ و علم‌ جامعه‌شناسي‌ حيطه‌ مخصوص‌ به‌ خود دارد و به‌ مشاهده‌ و اندازه‌گيري‌ پديده‌هاي‌ اجتماعي‌ معيني‌ مي‌پردازد، بنابراين‌ با اين‌ ديد ضرورتي‌ وجود ندارد كه‌ نظريه‌ در علم‌ جامعه‌ شناسي، قابل‌ تبديل‌ و بيان‌ به‌ علم‌ ديگري‌ باشد. در حال‌ حاضر راهي‌ وجود ندارد كه‌ بر اساس‌ آن‌ بتوان‌ تعيين‌ كرد اصولاً آيا ضرورتي‌ وجود دارد يا حتي‌ امكان‌پذير است‌ كه‌ وحدت‌ نظريه‌ و روش‌ را در تمام‌ حيطه‌هاي‌ علوم‌ به‌ كار برد يا خير؟ به‌ عنوان‌ مثال، فيزيك‌ و شيمي‌ مدتها است‌ كه‌ به‌ دنبال‌ اين‌ هدف‌ يعني‌ انتقال‌ مفاهيم‌ از يكي‌ به‌ ديگري‌ رفته‌اند. علوم‌ ديگر پيشرفتهاي‌ محدودي‌ در اين‌ زمينه‌ داشته‌اند. اما حقيقت‌ اين‌ است‌ كه‌ حتي‌ در يك‌ علم‌ براي‌ پديده‌هاي‌ متفاوت‌ انواع‌ مختلف‌ نظريه‌ وجود دارد.
صرف‌ نظر از اينكه‌ نظريه‌ چگونه‌ طرح‌ريزي‌ و بيان‌ شود، دو هدف‌ مربوط‌ به‌ هم؛ يعني‌ توصيف‌ و تبيين‌ را دنبال‌ مي‌كند. به‌ اين‌ ترتيب، نظريه‌ وسيله‌اي‌ است‌ كه‌ از طريق‌ آن‌ انبوهي‌ از داده‌هاي‌ مشاهده‌شده‌ خلاصه‌ مي‌شوند. نظريه‌ براي‌ سازمان‌بندي‌ كردن‌ مشاهده‌ها بر اساس‌ تشابه‌ دروني‌ ويژگي‌هاي‌ انتخاب‌شده، طرحي‌ فراهم‌ مي‌كند. اين‌ تشابه‌ ممكن‌ است‌ بر اساس‌ شكل‌ ظاهري‌ و يا بر پايه‌ وظايف‌ مشترك‌ باشد.
اولين‌ كار نظريه‌پرداز عبارت‌ است‌ از تصميم‌گيري‌ در اين‌ باره‌ كه‌ چه‌ نوع‌ تشابهي‌ به‌ عنوان‌ مبناي‌ توصيف‌ به‌ كار برده‌ شود. به‌ عنوان‌ مثال‌ يك‌ نظريه‌ رفتاري‌ در روان‌شناسي‌ ابتدا حوادث‌ قابل‌ مشاهده‌ را بر مبناي‌ محرك‌ و پاسخ‌ توصيف‌ مي‌كند و سپس‌ آنها را بر اساس‌ زمان‌ وقوعشان، به‌ حوادث‌ گذشته‌ و حال‌ تقسيم‌بندي‌ مي‌كند. .تمام‌ نظريه‌هاي‌ رفتاري‌ از نظريه‌ فوق‌ تبعيت‌ مي‌كنند، اما ويژگي‌هايي‌ كه‌ براي‌ طبقه‌بندي‌ بعدي‌ به‌ كار برده‌ مي‌شود از يك‌ نظريه‌ به‌ نظريه‌ ديگر متفاوت‌ است..7
در مراحل‌ آغازين‌ هر علم‌ نظريه‌هاي‌ توصيفي‌ زيادي‌ تدوين‌ گرديد و هر كدام‌ از آنها مورد حمايت‌ و دفاع‌ قرار گرفت. موفقيت‌ يك‌ نظريه‌ در درجه‌ اول‌ به‌ توانايي‌ آن‌ در طبقه‌بندي‌ داده‌هاي‌ قابل‌ مشاهده‌ بستگي‌ دارد. نظريه‌ خوب‌ آن‌ است‌ كه‌ بتواند هر مشاهده‌اي‌ را به‌ راحتي‌ و بدون‌ شك‌ و ترديد طبقه‌بندي‌ كند؛ يعني‌ هم‌ براي‌ آن‌ طبقه‌ مناسب‌ وجود داشته‌ باشد و هم‌ اينكه‌ براي‌ آن‌ بيش‌ از يك‌ طبقه‌ موجود نباشد. هر نظريه‌ توصيفي‌ همانند نظريه‌ تبييني‌ بايد بر اساس‌ ميزان‌ سودمندي‌ و قدرت‌ توصيفي‌ آن‌ با توجه‌ به‌ ملاك‌ آزمون‌پذيري‌ مورد ارزشيابي‌ قرار گيرد. يك‌ نظريه‌ تبييني‌ خوب‌ بايد بتواند مشاهداتي‌ را كه‌ هنوز صورت‌ نگرفته‌ است، به‌ شكلي‌ قابل‌ آزمون‌ پيش‌بيني‌ و توصيف‌ كند. تشخيص‌ نظريه‌ توصيفي‌ و تبييني‌ به‌ صورت‌ تجزيه‌ و تحليل‌ به‌ خوبي‌ امكان‌پذير نيست؛ زيرا يك‌ نظريه‌ توصيفي‌ واقعي، ضرورتاً به‌ يك‌ نظريه‌ تبييني‌ تبديل‌ مي‌شود. دليل‌ ديگر اين‌ است‌ كه‌ در طرح‌ريزي‌ و گسترش‌ نظريه، اين‌ دو نوع‌ همزمان‌ تشكيل‌ و بيان‌ مي‌شوند و در همان‌ هنگام‌ نظريه‌ پرداز و جامعه‌شناس‌ طبقاتي‌ را كه‌ مشاهدات‌ بر اساس‌ آنها طبقه‌بندي‌ مي‌شوند تعيين‌ مي‌كند. او در همان‌ زمان‌ روشي‌ را كه‌ براي‌ تعيين‌ همبستگي‌ بين‌ طبقات‌ به‌ كار برده‌ مي‌شود، مشخص‌ مي‌كند.
قدرت‌ يك‌ نظريه‌ تبييني‌ به‌ روشي‌ بستگي‌ دارد كه‌ نظريه‌ پرداز براي‌ طرح‌ريزي‌ آن‌ به‌ كار مي‌برد. همچنين، اين‌ قدرت‌ به‌ توانايي‌ نظريه‌ در آزمون‌پذيري‌ و كافي‌بودن‌ روشهاي‌ انتخاب‌شده‌ براي‌ انواع‌ مشاهدات‌ بستگي‌ دارد. نظريه‌اي‌ كه‌ قدرت‌ پيش‌بيني‌ ندارد، فاقد ارزش‌ تبييني‌ است.
.گلدشتاين‌ (1969) انواع‌ نظريه‌ را بر اساس‌ پيچيدگي‌ ارتباط‌ دروني‌ مفاهيم، تعداد مفاهيم‌ بكار برده‌شده‌ و قدرت‌ پيش‌بيني‌ تقسيم‌بندي‌ كرده‌ است..8 البته‌ اين‌ تقسيم‌بندي‌ به‌ منظور آسان‌سازي‌ است، نه‌ بر اساس‌ ويژگي‌هاي‌ نظريه. بنا بر يك‌ تعريف، .نظريه‌ مجموعه‌اي‌ است‌ از تعريفها و پيشنهاد درباره‌ تعدادي‌ متغير به‌ هم‌ پيوسته‌ كه‌ همه‌ اين‌ تعريفها و پيشنهادها بعد منظم‌ و مدوني‌ از وقايع‌ و پديده‌هايي‌ را كه‌ در اثر همبستگي‌ها و تداخل‌ اين‌ متغيرها به‌ وجود مي‌آيد، ارائه‌ مي‌دهد..9
مفهوم‌ نظريه‌ كه‌ در تحقيقات‌ جامعه‌شناسي‌ از جايگاه‌ ويژه‌اي‌ برخوردار است‌ دچار برداشتهاي‌ دوگانه‌اي‌شده‌ است:
يكي‌ برداشت‌ عاميانه‌ كه‌ به‌ جاي‌ .نظر. به‌ كار مي‌رود:
دوم: برداشت‌ صحيح‌ و علمي‌ از مفهوم‌ نظريه‌ بدين‌ معنا كه‌ نظريه‌ بنياد هر فعاليت‌ علمي‌ را تشكيل‌ مي‌دهد.
درباره‌ جايگاه‌ نظريه‌ در تحقيقات‌ جامعه‌شناسي‌ نيز ديدگاههاي‌ متفاوتي‌ وجود دارد عده‌اي‌ به‌ روش‌ قياسي‌ اصالت‌ داده، معتقدند كه‌ نظريه‌ مبناي‌ تحقيق‌ در انتخاب‌ موضوع‌ و فرضيه‌سازي‌ و روشهاي‌ كار است‌ و نتيجه‌ آن‌ به‌ تاييد يا رد نظريه‌ مي‌انجامد. عده‌اي‌ ديگر برعكس‌ به‌ روش‌ استقرائي‌ اصالت‌ داده‌ معتقدند كه‌ پس‌ از انجام‌ مطالعات‌ و مشاهده‌ و تجربه‌ واقعيتهاي‌ قابل‌ آزمايش، مي‌توان‌ به‌ يك‌ نظريه‌ به‌ عنوان‌ حاصل‌ كار تحقيق‌ دست‌ پيدا كرد .عده‌اي‌ هم‌ اين‌ دو نگرش‌ را با يكديگر تركيب‌ نموده‌ ابتدا بر اساس‌ مشاهدات‌ محدودتر، چارچوب‌ نظري‌ يك‌ واقعيت‌ را در ذهن‌ خود پي‌ريزي‌ مي‌كنند و سپس‌ با مطالعه‌ مصاديق‌ و واقعيتهاي‌ آن‌ نظريه‌ خود را مورد ارزشيابي‌ قرار مي‌دهند..10
با توجه‌ به‌ مطالب‌ فوق‌ لازم‌ است‌ تعريف‌ ويژگي‌ها و نقش‌ نظريه‌ مشخص‌ شود.
ساموئلسون‌ در تعريف‌ نظريه‌ مي‌گويد: .يك‌ نظريه‌ مجموعه‌اي‌ از بديهيات، قوانين‌ و فرضيه‌هايي‌ است‌ كه‌ چيزي‌ را درباره‌ واقعيت‌ قابل‌ مشاهده‌ تبيين‌ مي‌نمايد..11
بنابراين‌ نظريه‌ نقش‌هاي‌ ويژه‌اي‌ از نظر تعريف، منظم‌ كردن، توضيح‌ و پيش‌گويي‌ روابط‌ بين‌ پديده‌ها دارد. همچنين‌ گفته‌اند: .نظريه‌ عبارت‌ است‌ از سازه‌هاي‌ تصويري‌ يا فرضيه‌هايي‌ درباره‌ ماهيت‌ واقعي‌ اشياء.12 به‌ طور كلي‌ مي‌توان‌ گفت‌ كه‌ يك‌ نظريه‌ جامعه‌شناسي‌ داراي‌ ويژگي‌هاي‌ زير است:
1. مبين‌ ماهيت‌ پديده‌ يا روابط‌ علت‌ و معلولي‌ بين‌ پديده‌ها و متغيرهاست.
2. از تركيب‌ مفاهيم، قضايا و قوانين‌ ويژه‌ خود كه‌ به‌ صورت‌ نظام‌ يافته‌ درباره‌ يك‌ واقعيت‌ به‌ وجود مي‌آيد و تشكيل‌ يك‌ مجموعه‌ واحد را مي‌دهد، حاصل‌ آمده‌ است.
3. قدرت‌ پيش‌بيني‌ و آينده‌نگري‌ را دارد؛ زيرا ماهيت‌ شي‌ يا رابطه‌ بين‌ متغيرها را بيان‌ مي‌كند.
4. مفاهيم‌ و قضاياي‌ نظري‌ از مصاديق‌ بيروني‌ برخوردارند. يا قابل‌ آزمايش‌ مي‌باشند، تا از اين‌ طريق‌ امكان‌ ارزيابي‌ نظريه‌ فراهم‌ آيد. .نظريه‌ها بايد توانايي‌ آزمونهاي‌ سخت‌ و دشوار را داشته‌ باشند و اگر مورد و مصداقي‌ كه‌ ناقض‌ مفاهيم‌ نظريه‌ باشد كشف‌ شد، نظريه‌ ارزش‌ خود را از دست‌ مي‌دهد..13
5. نظريه‌ بايد چارچوب‌ مفهومي‌ مناسبي‌ را براي‌ انجام‌ تحقيقات، چه‌ در بعد انتخاب‌ مسئله‌ و پردازش‌ آن‌ و چه‌ در بعد تدوين‌ فرضيه‌ و مدلهاي‌ علّي‌ و چه‌ در بعد روشهاي‌ كار، ارائه‌ دهد.
6. نظريه‌ نبايد با ساير نظريه‌هاي‌ پذيرفته‌شده‌ و تاييدشده‌ و نيز امور بديهي‌ در تضاد و تعارض‌ باشد و جامعه‌شناس‌ وظيفه‌ دارد قبل‌ از شروع‌ تحقيق‌ از اين‌ جهت‌ آن‌ را مورد ارزيابي‌ قرار دهد. از سوي‌ ديگر، بر رابطه‌ با نقش‌ نظريه‌ها گفته‌اند: .نظريه‌ها همچون‌ تورهايي‌ هستند كه‌ براي‌ صيد جهان‌ و حقايق‌ آن‌ انداخته‌ مي‌شوند..14 يا به‌ قول‌ ديوي‌ .هيچ‌ چيز عملي‌تر از يك‌ نظريه‌ خوب‌ نيست..15 يا اينكه‌ .نظريه‌ قلب‌ علم، است.. اينها حكايت‌ از اهميت‌ و نقش‌ نظريه‌ها در تحقيقات‌ جامعه‌شناسي‌ دارد.
.تايلور. در كتاب‌ ايدئولوژي، فلسفه‌ و سياست‌ در مقام‌ بحث‌ از .نظريه. مي‌نويسد: .هيچ‌ عصري‌ به‌ اندازه‌ عصر ما غرق‌ در تئوري‌ نبوده‌ است..16
و اين‌ سخن‌ چنين‌ به‌ ذهن‌ متبادر مي‌كند كه‌ ميزان‌ آشنايي‌ ما با ماهيت‌ نظريه‌ بيش‌ از هر زمان‌ ديگري‌ است. اما حقيقت‌ امر چيز ديگري‌ است‌ و نفس‌ غرقه‌بودن‌ در درياي‌ نظريات، ما را از درك‌ ماهيت‌ واقعي‌ آنها باز داشته‌ به‌ گونه‌اي‌ كه‌ مشاهده‌ مي‌شود. بسيار از جامعه‌شناسان‌ به‌ همين‌ شناخت‌ اندك‌ قناعت‌ ورزيده‌ از تأمل‌ در جوهره‌ و خصايص‌ بنيادين‌ نظريات، غفلت‌ ورزيده‌اند.بر اين‌ اساس‌ بايد ادعاي‌ .استانفورد كوهن. را در كتاب‌ .تئوري‌هاي‌ انقلاب. قرين‌ صحت‌ دانست‌ آنجا كه‌ .از وجود هاله‌ قابل‌ توجه‌اي‌ از ابهام‌ بر گرد واژه‌ .نظريه. سخن‌ گفته‌ و مدعي‌ مي‌شود كه‌ بحث‌ از چيستي‌ و اصول‌ حاكم‌ بر تئوري‌ها منطقاً بر سايرموضوعات‌ مقدم‌ است..17 اگر چه‌ بستر اوليه‌ مباحث‌ مربوط‌ به‌ چيستي‌ .نظريه. در حوزه‌ فلسفه‌ علم‌ قرار دارد.18 جهت‌ آغاز بحث‌ مي‌توان‌ تعريف‌ ساده‌ .كوهن. را از نظريه‌ پذيرفت؛ آنجا كه‌ مي‌نويسد:
.در بدو امر، مناسب‌ است‌ تئوري‌ را آن‌ چيزي‌ بدانيم‌ كه‌ در پاسخ‌گويي‌ به‌ سؤال‌ .چرا. كمك‌ مي‌كند [البته] پاسخ‌گويي‌ به‌ سؤال‌ چرا ممكن‌ نخواهد بود مگر آنكه‌ نشانه‌هايي‌ درباره‌ نحوه‌ ارتباط‌ و عوامل‌ مختلف‌ با يكديگر را در دست‌ داشته‌ باشيم..19
در يك‌ مدل‌ تيمي‌ از تبديل‌ يك‌ طرح‌ فكري‌ به‌ .نظريه. يعني‌ همان‌ انديشه‌اي‌ كه‌ بايد در فضاي‌ ذهن‌ جمعي‌ كسب‌ اعتبار نمايد، بايد از شش‌ صافي‌ عبور نمايد كه‌ در اين‌ جا بدانها مي‌پردازيم:

صافي‌ اول: فرضيه‌پردازي‌
.اندرو وينست.(andrew vincant) معتقد است‌ كه‌ .نظريه‌ها متشكل‌ از اجزا و حاوي‌ اصول، قواعد و فرضيات‌ اساسي‌ هستند و حوزه‌ خاصي‌ را مشخص‌ كرده‌ و به‌ كثرت‌ جزئيات‌ نظم‌ مي‌بخشد..20
لذا وجود فرضيه‌ مهم‌ترين‌ ركن‌ توليد نظريه‌ است‌ و اظهاراتي‌ كه‌ مبتني‌ بر فرضيه‌هاي‌ خاص‌ مي‌باشد شايسته‌ كسب‌ اين‌ عنوان‌ نمي‌باشند. مرگ‌ و حيات‌ نظريه‌ها مبتني‌ بر استحكام‌ فرضيه‌هاي‌ نادر است‌ لذا اظهار نظري‌ كه‌ بدون‌ توجه‌ به‌ فرضيه‌اي‌ مشخص‌ صورت‌ گيرد يا مبتني‌ بر فرضيه‌هايي‌ باطل‌ نشده‌ باشد، در آن‌ صورت‌ نظر ارائه‌شده‌ همچون‌ كودكي‌ است، كه‌ مرده‌ به‌ دنيا آمده‌ و صلاحيت‌ طرح‌ در حوزه‌ .نظريه.ها را ندارد. .جوهاچ.(Johatch) با عنايت‌ به‌ همين‌ وجه‌ است‌ كه‌ مي‌نويسد: .هر نظريه‌اي‌ مبتني‌ بر مجموعه‌اي‌ از فرضيه‌هاست‌ كه‌ با وجود يك‌ سري‌ از ارتباطات‌ منطقي، اجزاء مختلف‌ مدعا را به‌ هم‌ مربوط‌ مي‌سازد..21

صافي‌ دوم: كلي‌ بودن‌
نظريه‌ها اگرچه‌ موضوع‌ مشخص‌ و معيني‌ دارند وليكن‌ حوزه‌ مصداقي‌ آنها آن‌ قدر گسترده‌ و وسيع‌ هستند كه‌ ضرورتاً يك‌ مورد خاص‌ را شامل‌ نمي‌شود. با عنايت‌ به‌ همين‌ وجه‌ است‌ كه‌ .جاناتان‌ تورنر. مي‌گويد: .تئوريهاي‌ علمي‌ در خصوص‌ دولت‌ آن‌ گونه‌ هستند كه‌ مورد خاصي‌ از دولت‌ را در نظر ندارند بلكه‌ به‌ ماهيت‌ قدرت‌ در غالب‌ يك‌ نيروي‌ اجتماعي‌ اساسي‌ و بنيادين‌ ناظر هستند..22
مشاهده‌ مي‌شود كه‌ موارد مطروحه‌ از حيث‌ مصداقي‌ عام‌ هستند. به‌ عنوان‌ مثال: كوهن‌ در .تئوريهاي‌ انقلاب. اگر چه‌ تصوير ساده‌اي‌ را ارائه‌ مي‌دهد --- كه‌ ذكرش‌ رفت‌ --- با اين‌ حال‌ ضمن‌ رعايت‌ اصل‌ فوق‌ از نظرياتي‌ سخن‌ مي‌گويد كه‌ هيچ‌ كدام‌ جنبه‌ شخصي‌ نداشته‌ و عام‌ مي‌باشند. مؤلفان‌ كتاب‌ .نظريه‌پردازي‌ درباره‌ انقلاب. نيز به‌ نظرياتي‌ عطف‌ توجه‌ نموده‌اند كه‌ فراتر از نظرات‌ شخصي‌ است.23 و همه‌ اين‌ شواهد ما را بر اين‌ مي‌دارد كه‌ از كلي‌بودن‌ به‌ عنوان‌ يك‌ معيار كارآمد سخن‌ بگوييم. البته‌ اين‌ تعدد مصداقي‌ نبايستي‌ به‌ گسترش‌ موضوعي‌ نظريه‌ منجر شود: چرا كه‌ حفظ‌ معناي‌ نظريات‌ در گرو مشخص‌بودن‌ .موضوع. مي‌باشد. به‌ گفته‌ .اينكلز. (alex inkeles) .يك‌ تئوري‌ وسيله‌اي‌ است‌ براي‌ سازمان‌ دادن‌ به‌ آنچه‌ كه‌ در هر زمان‌ مشخص‌ درباره‌ مسئله‌ يا موضوعي‌ كه‌ كمابيش‌ صريحاً مطرح‌شده‌ است‌ و يا واقعاً به‌ گمان‌ اظهارشده‌ است..24

صافي‌ سوم: اغماض‌ از جزئيات‌
بر اين‌ اساس، تولد تئوريهاي‌ مختلف‌ در گرو وجود اختلاف‌ در اصول‌ و مباني‌ اوليه‌ و نه‌ اختلافات‌ جزئي‌ و فرعي‌ مي‌باشد به‌ عنوان‌ مثال‌ براي‌ تئوريزه‌ كردن‌ مدعاي‌ شخص‌ و گروهي‌ مثل‌A كافي‌ نيست‌ كه‌ بين‌ ادعاي‌ او با شخص‌ و گروه‌ B تفاوتي‌ وجود داشته‌ باشد، بلكه‌ نوع‌ اين‌ اختلاف‌ مهم‌ است. لذا چه‌ بسا در ذيل‌ يك‌ تئوري‌ واحد بتوان‌ به‌ طرح‌ ديدگاه‌هاي‌ مختلفي‌ همت‌ گمارد كه‌ علي‌رغم‌ اختلافات‌ صوري‌ در اصل‌ از اعضاء يك‌ تئوري‌ به‌ حساب‌ مي‌آيند. نتيجه‌ آنكه‌ در مقام‌ تئوريزه‌ كردن‌ اظهارات‌ نبايستي‌ دل‌ در گرو هر گونه‌ اختلافي‌ نهاد و سپس‌ براي‌ هر ديدگاه‌ عنوان‌ تئوري‌ تازه‌اي‌ جعل‌ كرد. جملات‌ ذيل‌ در همين‌ راستا معنا مي‌دهد: .تئوري‌ پرداز ناگزير خواهد بود يا امور را به‌ صورت‌ كلي‌ و انتزاعي‌ [يا] جزئي‌ و مشروح... و يا اختلاطي‌ از هر دو... ارائه‌ دهد. در هر مورد ضرورت‌ وظيفه‌ آكادميك‌ ايجاب‌ مي‌كند تا براي‌ ارائه‌ تئوري‌ ميزاني‌ از اغماض‌ و چشم‌پوشي‌ نسبت‌ به‌ مسائل‌ را پذيرا شود....25

صافي‌ چهارم: انسجام‌ منطقي‌
از جمله‌ اصول‌ بنيادين‌ و آشكار نظريه‌هاست‌ كه‌ تقريباً تمامي‌ شارحان‌ و متخصصان‌ اين‌ حوزه‌ بدان‌ اشاره‌ داشته‌اند. .ديويد ويلر.(David Willer) در كتاب‌ .جامعه‌شناسي‌ علمي‌ --- نظريه‌ و روش.26 و .جوهاچ. در .تئوري‌ سازماني. بر روي‌ اصل‌ وجود .ارتباط‌ انسجام‌ بخش‌ بين‌ اجزاء. تأكيد بسيار نموده‌اند.27
نظر به‌ شهرت‌ اين‌ صافي‌ از توضيح‌ بيشتر خودداري‌ ورزيده‌ و به‌ همين‌ اندك‌ بسنده‌ مي‌نماييم.
صافي‌ پنجم: پردازش‌ گفتاري‌
نكته‌ مهمي‌ كه‌ كمتر بدان‌ اشاره‌شده، ساختار و نحوه‌ پردازش‌ گفتاري‌ نظريه‌هاست‌ كه‌ بر اساس‌ آن‌ تنها عقايدي‌ صلاحيت‌ .نظريه‌بودن. را دارند كه‌ علاوه‌ بر رعايت‌ موارد سابق‌ الذكر، در قالب‌ زباني‌ خلاص‌ هم‌ ارائه‌شده‌ باشند.
انسجام، شفافيت‌ و اختصار زباني‌ در اين‌ مقام‌ از اهميت‌ بسزايي‌ برخوردار است‌ .خانم‌ ماري‌ جوهاچ. در كتاب‌ .تئوري‌ سازماني. اين‌ بعد مهم‌ را برجسته‌ ساخته‌ است، آنجا كه‌ نظريه‌ را مجموعه‌اي‌ از مفاهيم‌ مي‌داند كه‌ به‌ شكل‌ منسجم‌ و منطقه‌اي‌ در قالب‌ الفاظ‌ تخصصي‌ به‌ صورت‌ قابل‌ قبولي‌ ارائه‌شده‌اند.28 .تورنر. نيز بر همين‌ مطلب‌ انگشت‌ گذارده‌ و اظهار مي‌دارد .نظريه‌ها زبان‌ خاص‌ خود را دارند و اين‌ در هر حوزه‌ علمي، صورت‌ خاص‌ خود را مي‌گيرد كه‌ صاحبنظران‌ هر فن‌ آن‌ را به‌ نحو احسن‌ درك‌ مي‌كنند..29

صافي‌ ششم: كسب‌ اعتبار
اين‌ مقام‌ از اهميت‌ بسياري‌ برخوردار است‌ و به‌ طور ضمني‌ به‌ تمامي‌ مراحل‌ قبل‌ دلالت‌ دارد. بدين‌ معنا كه‌ كسب‌ اعتبار يك‌ تئوري‌ به‌ ميزان‌ زيادي‌ در گرو تحقق‌ عيني‌ مراحل‌ پيشين‌ است. اگر براي‌ هر ايده‌ دو فضاي‌ اصلي‌ در نظر گرفته‌ شود، ذهن‌ فردي‌ و جمعي‌ و شرط‌ اصلي‌ مطرح‌شده‌ يك‌ انديشه‌ به‌ عنوان‌ نظريه‌ ورود به‌ فضاي‌ ذهن‌ جمعي‌ دانسته‌ شود --- فضايي‌ كه‌ انديشه‌ در آن‌ به‌ محك‌ افكار جمعي‌ متخصصان‌ فن‌ مي‌خورد --- آنگاه‌ كسب‌ اعتبار بزرگ‌ترين‌ رهاورد اين‌ حوزه‌ تلقي‌ خواهد شد. .ديويد ويلر. در همين‌ ارتباط‌ متذكر مي‌شود كه: .يك‌ تئوري‌ عبارت‌ است‌ از مجموعه‌اي‌ يك‌ پارچه‌ از روابط‌ كه‌ داراي‌ سطح‌ معيني‌ از اعتبار مي‌باشد..30
.سطح‌ معيني‌ از اعتبار. يعني‌ آنكه، جمع‌ قابل‌ قبولي‌ از افكار متخصص‌ باشند كه‌ موارد صحت‌ نظريه‌ را بيش‌ از موارد سقمش‌ يافته‌ باشند. در فضاي‌ ذهن‌ جمعي، اعتبار و نقش‌ ويژه‌اي‌ را ايفا مي‌نمايد به‌ گونه‌اي‌ كه‌ ميزان‌ آن، عامل‌ اصلي‌ در تعيين‌ مقام‌ يك‌ نظر است. اينكه‌ آيا نظر به‌ مقام‌ راي، نظريه، نظريه‌ بديل... و نهايتاً پارادايم‌ رسيده‌ است‌ يا نه، در اصل‌ منوط‌ به‌ همين‌ عامل‌ است: مثلاً .راي‌ آن‌ نظري‌ را مي‌گويند كه‌ هنوز نتوانسته‌ است‌ موافقت‌ حداقل‌ افراد از ميان‌ متخصصان‌ را به‌ خود جلب‌ كند و پارادايم‌ آن‌ نظريه‌اي‌ كه‌ به‌ توفيق‌ چشمگيري‌ در اين‌ زمينه‌ دست‌ يافته‌ است..31 نتيجه‌اي‌ كه‌ مي‌گيريم‌ اين‌ است‌ كه: .قبل‌ از تحقق‌ اعتبار، تئوري‌ ناميدن‌ اين‌ مجموعه‌ احكام، قطع‌ نظر از اصالت‌ و خلوص‌ قالب‌ آنها، امري‌ نادرست‌ و نابجاست... به‌ عبارتي‌ قبل‌ از اعتبار اين‌ مجموعه‌ احكام‌ منطقي‌ را نه‌ يك‌ تئوري‌ بلكه‌ مجموعه‌اي‌ از فرضيه‌ها خواهيم‌ خواند... تنها هنگامي‌ مي‌توانيم‌ به‌ چنين‌ فرضيه‌هايي‌ لفظ‌ تئوري‌ اطلاق‌ كنيم‌ كه‌ اعتبار آنها مورد تصديق‌ قرار گيرد..32
كلام‌ .ويلر. را بايد يك‌ گام‌ مهم‌ تلقي‌ نمود چرا كه‌ مصرف‌ وجود فرضيه، انسجام‌ منطقي، كليت‌ امر و زبان‌ علمي‌ را مي‌توان‌ اين‌ مطلب‌ مهم‌ را به‌ زبان‌ ساده‌ اين‌ چنين‌ بيان‌ داشت:
.يك‌ تئوري‌ در هر حوزه‌اي‌ كه‌ باشد --- عبارت‌ است‌ از يك‌ توضيح‌ عام‌ در خصوص‌ يك‌ پديده‌ مشخص‌ گزينش‌شده‌ كه‌ براي‌ تعدادي‌ از افرادي‌ كه‌ در خصوص‌ واقعيت‌ آن‌ پديده‌ به‌ تأمل‌ و مطالعه‌ مشغول‌شده‌اند، قابل‌ قبول‌ و رضايت‌بخش‌ باشد..33
حال‌ مي‌توان‌ از رهگذر صافي‌هاي‌ ششگانه‌ گذشته، تعريف‌ ساده‌ و اجمالي‌ اوليه‌ را صيقل‌ زده، از زبان‌ .وينسنت. اين‌ گونه‌ تكرار كرد:
.هر نظريه‌اي‌ مجموعه‌ منطقي‌ از مفاهيم‌ مرتبط‌ با يكديگر است‌ كه‌ هدف‌ آن‌ تعريف‌ و توصيف‌ و توضيح‌ واقعيت‌ است‌ به‌ عبارت‌ ديگر هر تئوري‌ طرحي‌ فكري‌ است‌ كه‌ جهان‌ را معني‌ مي‌كند و احتمالاً نيز طريقي‌ ارائه‌ و تجويز مي‌نمايد [كه‌ مورد اقبال‌ عمومي‌ از متخصصان‌ قرار گرفته‌ است]34

منابع‌ و مأخذ
- Reynolds, P.D . "Aprimer in theory construction", New York, 1
1971the Books - mcrrie company, inc,
2- دلاور، علي‌ .مباني‌ نظري‌ و عملي‌ پژوهش‌ در علوم‌ انساني‌ و اجتماعي. چاپ‌ سوم، تهران‌ انتشارات‌ بدر، 1378
- Goldstein, h. k. "research standards and methoods for social 3
1979science wolker" ,nothbrook, white hall company,
4- نادري، عزت‌ الله‌ و سيف‌ نرانقي‌مريم‌ .روشهاي‌ تحقيق‌ و چگونگي‌ ارزشيابي‌ آن‌ در علوم‌ انساني. چاپ‌ پنجم، تهران، دفتر تحقيقات‌ و انتشارات‌ بدر، 1372
5- حافظنيا، محمدرضا .مقدمه‌اي‌ بر روش‌ تحقيق‌ در علوم‌ انساني. چاپ‌ چهارم، تهران، سمت‌ 1380
6- misra, R,P. ",Research methodology", 1sted, new dehli, ashok
1989humar mittal,
7- warto fsky, marx w. "conceptual foundations of Scicntific thought,"
st, new York, mac millan1
1968company,
8- پوپر، كارل‌ ريموند .منطق‌ اكتشاف‌ علمي.، ترجمه‌ سيدحسين‌ كمالي، تهران، انتشارات‌ علمي‌ و فرهنگي، 1375
9- وينست، اندرو .نظريه‌هاي‌ دولت. ترجمه‌ حسن‌ بشريه، تهران، نشر ني، 1371
10- بست، جان‌ .روشهاي‌ تحقيق‌ در علوم‌ تربيتي‌ و رفتاري. ترجمه‌ حسن‌ پاشا شريفي‌ و نرگس‌ طالقاني، تهران، انتشارات‌ رشد، 1367
11- كوهن، استانفورد .تئوريهاي‌ انقلاب. ترجمه‌ عليرضا طيب، تهران، قومس، 1361
2- Hempcl, carl g. ",fundamentals of concept in emperical seince," 1
1952chicago university of formation press,
3- hatch, mary jo ",organization theory : modern symblic post 1
1997modern prespectives", oxford university press,
4- turner jonathan h. "the structure of socilological theory," 6th 1
1998edition, worth publishing comppany
51997- foran, John. "theorizing revolutions". London, rout ledge 1
16- سيف‌زاده، حسين‌ .نظريه‌هاي‌ مختلف‌ در روابط‌ بين‌الملل. تهران، سفير، 1368
7- willer, david, "scientific sociology: theory method", new jerscy, 1
1991Enjle wood cliffs,
18- كوهن، تامس، س‌ .ساختار انقلاب‌هاي‌ علمي. ترجمه‌ احمد آرام،تهران، سروش، 1369
9- Dougberthy, Janes E. Falt L.P, "contending theories of 1
1990international relations", U.S.A, harper row,
20- دهخدا، علي‌اكبر .لغت‌نامه. چاپ‌ اول‌ (دوره‌ جديد) جلد 7، تهران، مؤسسه‌ انتشارات‌ و چاپ‌ دانشگاه‌ تهران‌ (با همكاري‌ انتشارات‌ روزنه)، 1372
21- راغب‌ اصفهاني‌ .مفردات. تهران، دفتر نشر كتاب، بي‌تا
22- عميد، حميد .فرهنگ‌ فارسي‌ عميد. ج‌ 1، تهران، انتشارات‌ اميركبير، 1370
23- صدري‌ افشار، غلامحسين‌ و حكمي، نسرين‌ و نسترن‌ .فرهنگ‌ فارسي‌ امروز. ج‌ 2، چاپ‌ اول، تهران، مؤسسه‌ نشر كلمه، 1373
24- اختريان، سيدمحمود .فرهنگ‌ فارسي‌ به‌ فارسي‌ پيام. چاپ‌ چهارم، تهران، نشر محمد، 1378
25- ابن‌فارس‌ .مجمع‌ مقاييس‌ اللغه`. قم، چاپ‌ دفتر تبليغات‌ اسلامي، بي‌تا
26- طبرسي، شيخ‌ابوالحسن‌ .مجمع‌ البيان. جلد اول، كتابخانه‌ آيت‌الله‌ العظمي‌ مرعشي‌نجفي، بي‌تا
72- "The Oxford Advanced Learners dictionary of current English",
1997adeh pubisher, 5sted, zA. S horn by, tehran jahan
82- B.B.C English dictionary", London, harper collins publishers, first
1993edition,
91982- grand larousse cncycbpedique, parise, Librarie, larousse,2
30- پورافكاري، نصرت‌الله‌ .فرهنگ‌ جامع‌ روان‌شناسي‌ --- روان‌پزشكي‌ و زمينه‌هاي‌ وابسته‌ (انگليسي‌ --- فارسي.)، جلد دوم، چاپ‌ اول، تهران، فرهنگ‌ معاصر، 1373
31- دادستان، پريرخ‌ و راد، منصور .لغت‌نامه‌ روان‌شناسي.، تهران، ژرف، 1365
32- دوركيم، اميل‌ .فلسفه‌ و جامعه‌شناسي. ترجمه‌ فرحناز خمسه‌اي، تهران، مركز مطالعه‌ فرهنگها، 1360
33- وبر، ماكس‌ .اخلاق‌ پروتستان‌ و روح‌ سرمايه‌داري. ترجمه‌ عبدالمعبود انصاري، تهران، سمت، 1371
۳4- James, willian, "the varicties of religious expernce", new York, 3
1920longman green co,

(توجه داشته باشید که این متن هیچ گونه ارتباطی با صاحب وبلاگ ندارد !! لطفا از هر گونه سو ء برداشت بپرهیزید !!           )

ميخوام بهش بگم ، ميخوام که بدونه ، من نمي خوام فقط "داداشي" باشم . من عاشقشم . اما... من خيلي خجالتي هستم ..... علتش رو نميدونم .

تلفن زنگ زد .خودش بود . گريه مي کرد. دوست پسرش قلبش رو شکسته بود. از من خواست که برم پيشش. نميخواست تنها باشه. من هم اينکار رو کردم. وقتي کنارش رو کاناپه نشسته بودم. تمام فکرم متوجه اون چشمهاي معصومش بود. آرزو ميکردم که عشقش متعلق به من باشه. بعد از 2 ساعت ديدن فيلم و خوردن 3 بسته چيپس ، خواست بره که بخوابه ، به من نگاه کرد و گفت : "متشکرم " و گونه من رو بوسيد .

ميخوام بهش بگم ، ميخوام که بدونه ، من نمي خوام فقط "داداشي" باشم . من عاشقشم . اما... من خيلي خجالتي هستم ..... علتش رو نميدونم .

روز قبل از جشن دانشگاه پيش من اومد. گفت : "قرارم بهم خورده ، اون نميخواد با من بياد" .
من با کسي قرار نداشتم. ترم گذشته ما به هم قول داده بوديم که اگه زماني هيچکدوممون براي مراسمي پارتنر نداشتيم با همديگه باشيم ، درست مثل يه "خواهر و برادر" . ما هم با هم به جشن رفتيم. جشن به پايان رسيد . من پشت سر اون ، کنار در خروجي ، ايستاده بودم ، تمام هوش و حواسم به اون لبخند زيبا و اون چشمان همچون کريستالش بود. آرزو مي کردم که عشقش متعلق به من باشه ، اما اون مثل من فکر نمي کرد و من اين رو ميدونستم ، به من گفت :"متشکرم ، شب خيلي خوبي داشتيم " ، و گونه منو بوسيد .

ميخوام بهش بگم ، ميخوام که بدونه ، من نمي خوام فقط "داداشي" باشم . من عاشقشم . اما... من خيلي خجالتي هستم ..... علتش رو نميدونم .

يه روز گذشت ، سپس يک هفته ، يک سال ... قبل از اينکه بتونم حرف دلم رو بزنم روز فارغ التحصيلي فرا رسيد ، من به اون نگاه مي کردم که درست مثل فرشته ها روي صحنه رفته بود تا مدرکش رو بگيره. ميخواستم که عشقش متعلق به من باشه. اما اون به من توجهي نمي کرد ، و من اينو ميدونستم ، قبل از اينکه کسي خونه بره به سمت من اومد ، با همون لباس و کلاه فارغ التحصيلي ، با گريه منو در آغوش گرفت و سرش رو روي شونه من گذاشت و آروم گفت تو بهترين داداشي دنيا هستي ، متشکرم و گونه منو بوسيد .

ميخوام بهش بگم ، ميخوام که بدونه ، من نمي خوام فقط "داداشي" باشم . من عاشقشم . اما... من خيلي خجالتي هستم ..... علتش رو نميدونم .

نشستم روي صندلي ، صندلي ساقدوش ، توي کليسا ، اون دختر حالا داره ازدواج ميکنه ، من ديدم که "بله" رو گفت و وارد زندگي جديدي شد. با مرد ديگه اي ازدواج کرد. من ميخواستم که عشقش متعلق به من باشه. اما اون اينطوري فکر نمي کرد و من اينو ميدونستم ، اما قبل از اينکه از کليسا بره رو به من کرد
و گفت " تو اومدي ؟ متشکرم"

ميخوام بهش بگم ، ميخوام که بدونه ، من نمي خوام فقط "داداشي" باشم . من عاشقشم . اما... من خيلي خجالتي هستم ..... علتش رو نميدونم .

سالهاي خيلي زيادي گذشت . به تابوتي نگاه ميکنم که دختري که من رو داداشي خودش ميدونست توي اون خوابيده ، فقط دوستان دوران تحصيلش دور تابوت هستند ، يه نفر داره دفتر خاطراتش رو ميخونه ، دختري که در دوران تحصيل اون رو نوشته، اين چيزي هست که اون نوشته بود :
" تمام توجهم به اون بود. آرزو ميکردم که عشقش براي من باشه. اما اون توجهي به اين موضوع نداشت و من اينو ميدونستم. من ميخواستم بهش بگم ، ميخواستم که بدونه که نمي خوام فقط براي من يه داداشي باشه. من عاشقش هستم. اما .... من خجالتي ام ... نيمدونم ... هميشه آرزو داشتم که به من بگه دوستم داره.

اي کاش اين کار رو کرده بودم ................. با خودم فکر مي کردم و گريه !
اگه همديگرو دوست داريد ، به هم بگيد ، خجالت نکشيد ، عشق رو از هم دريغ نکنيد ، خودتونو پشت القاب و اسامي مخفي نکنيد ، منتظر طرف مقابل نباشيد، شايد اون از شما خجالتي تر و عاشق تر باشه.

( برگرفته از وبلاگ nika-star )

سلام پایگاه و سرزمین عشق مجازی هم آماده شده.

به نظر میرسه تا یکی دو هفته دیگه بتونید از اون استفاده تخصصی کنید.

ببینیدش عشق.ایران.ir

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران
سرويس: گردشگري

مراسم مولانا هر ساله 19 تا 26 آذر در قونيه برگزار مي‌شود و از اين مراسم سالانه هزاران گردشگر بازديد مي‌كنند.آمارها مويد آن است كه تنها در سال 83 بيش از 700 هزار نفر از قونيه، مراسم سماع و ديگر جاذبه‌هاي اين شهر بازديد كرده‌اند. تاثير مولانا بر قونيه به حدي است كه حتي مجسمه‌هاي سماع را به عنوان سوغات به فروش مي‌رسانند. از اين گذشته حركاتي شروع شده تا مولانا، اين انديشمند يزرگ فارسي را را ترك معرفي كنند. اين در حالي است كه مولانا در استان خراسان و در شهر بلخ متولد شده و تمام اشعار او به زبان پارسي است و حتي در خود تركيه، آثار او جزء ادبيات پارسي جاي گرفته است و در هر دايرة‌المعارف اينترنتي كه نام اين شاعر بزرگ ايراين جستجو شودد، نتيجه، شاعر و متصوف پارسي است.

به گزارش خبرنگار ايسنا بوزكوت آران - سفير تركيه در ايران -، درباره آثار ايراني در كشور تركيه اظهار داشت: مردم تركيه مسلماً زبان فارسي نمي‌دانند، ولي آثار ايراني به زبان فارسي در اين كشور ترجمه شده و سنگ بناي فرهنگ هر دو كشور يك سري مشتركات است. مولانا فكر مي‌كنم يكي از آنهاست يا حافظ و سعدي و شهريار كه شناخت بيشتري از آنها هست و همه به نوعي او را از نزديك مي‌شناسند.

واقعيت نيز آن است كه تركيه با توسعه گردشگري خود مولانا را آنگونه كه مي‌خواهند معرفي مي‌كند و نه آنگونه كه بوده است و همين باعث شده تا قونيه به يك شهر توريستي تبديل شده و از اين رهگذر نام مولانا در سراسر جهان آكنده شود.

روزنامه سان فرانسيسکو در اين باره مي‌نويسد: اگر مي‌خواهيد با محبوب‌ترين شاعر روز آمريکا آشنا شويد بايستي يک هواپيما سوار شويد و به قونيه برويد، جايي که آرامگاه يا مزار جلال‌الدين محمد بلخي معروف به رومي قرار دارد...

يكي از جلوه هاي بي‌نظير مراسم مولانا مراسم سماع است كه در نوع خود طرفداران زيادي دارد. به گونه‌اي كه بحث توريسم عرفاني را جايگزيني براي ديگر گونه‌هاي توريسم در اين منطقه كرده است. مراسم معنوي رقص سماع عشق معنوي انسان و برگشت بنده به حق و رسيدن انسان به ملكوت را متبلور مي‌كند.

رقاص سماع در سر يك كلاه (به نشانه سنگ قبر) و بر تن يك عبا (به نشانه كفن) دارد كه با در آوردن خرقه حقيقت واقعي (باطن) جلوه مي‌كند. موقع رقصيدن، با دستاني باز، دست راست به مانند اينكه دعا مي‌كند براي به دست آوردن كرم الهي باز مي‌شود و چشمان با نگاه كردن به دست چپ كه رو به پايين است، لطفي كه از حق گرفته است را با مردم تقسيم مي‌كند.

به اعتقاد مردم قونيه كه هر ساله اين رقص را به مدت يك هفته در هفته منتهي به مرگ مولوي برگزار مي‌كنند، رقاص رقص سماع از راست به چپ چرخيده و با 72 دور چرخش به 72 ملت دنيا تمام آفريده‌ها سلام و با مهر و عشق و عطوفت آغوش باز مي‌كند.

مردم قونيه مي‌گويند: براساس اعتقادات ما انسان براي دوست داشتن و مورد مهر قرار گرفتن آفريده شده است؛ حضرت مولوي گفت كه تمام عشق‌ها پلي است به عشق الهي.

قونيه يكي از وسيعترين استان‌هاي تركيه است. مركز آن شهر قونيه در شمال آناطولي در 37 درجه و 52 دقيقه عرض شمالي و 33 درجه و 31 دقيقه طول شرقي به ارتفاع 1027 متر از سطح دريا قرار گرفته است .

به علت واقع شدن آن بر سر راهي كه از سراسر آناطولي را قطع مي‌كند، از دير زمان اهميت خود را حفظ كرده است.

رايزني فرهنگي جمهوري اسلامي ايران مي‌نويسد:

قونيه را دار المعرفه ، دار الارشاد و دار الموحدين مي‌خواندند. در زمان سلطنت سلطان علاء الدين كيقباد اول قونيه مطاف عارفان و مجمع اهل معرفت بوده است. در اين عهد سلطان العلما بهاءالدين ، مولانا جلال الدين رومي؛ سيد برهان الدين محقق ترمذي ، اوحدالدين كرماني، شمس الدين تبريزي؛ شيخ محيي الدين بن عرب، شيخ سعد الدين جندي؛ شيخ سراج الدين قيصري، فخرالدين عراقي، شيخ شهاب الدين سهروردي شيخ سعد الدين حموي؛ شيخ بغوي ؛ شيخ نجم الدين رازي از كساني بودند ه از اطراف و اكناف كشورها و شهر هاي اسلامي؛ برخي از آنان بارها ؛ رنج سفر به قونيه را تحمل كرده بودند.

پس از آنكه قونيه به دست آل عثمان افتاد حكومت آن اكثرا به شاهزادگان عثماني واگذار شد. ابتدا جم سلطان، پس از وي عبدالله پسر بزرگ بايزيد پس از مرگ وي شهنشاه و پس از فوت وي شاهزاده محمد، امارت قونيه را عهده دار بودند.

قونيه در دوره آل عثمان وجه سياسي خود را از دست داد اما حيات ادبي و عرفاني اين شهر هنوز ادامه دارد.

يكي از وجهه‌ها و شاخصه‌هاي اين شهر، علاوه بر آنكه پايتخت اولين دولت ترك بوده، آن است كه طريقت مولويه در اين شهر پديد آمده است. سلطان العلما بهاءالدين ، پدر مولانا به دعوت علاء الدين كيقباد اول در سال 617 هجري در اين شهر وفات كرد و در همين شهر به خاك سپرده شد.

پسر او مولانا جلال الدين رومي هم تا سال 672 هجري كه سال وفات اوست، در اين شهر زيست و آثار خود را در اين شهر نوشت.

در زمان سلاطين عثماني در طول قرنها حوادث سخت و خونين در قونيه اتفاق افتاده است كه بحث در باره همه آنها در اين مقاله مقدور نيست. در سال 1832 بر اثر جنگهاي عثماني با مصر نام قونيه دوباره بر زبانها افتاد. ابراهيم پاشا پس از غلبه بر سوريه وارد قونيه شد. رشيد محمد پاشا از استانبول براي سركوب او آمد ، ولي خود به دست مصريان اسير شد. به دنبال امضاي تفاهم نامه مصريان قونيه را خالي كردند و به كوههاي توروس رفتند. سياحاني كه در اين دوره‌ها از قونيه ديدار

كرده‌اند از ويراني و بي‌رونقي آن سخن گفته‌اند .

در دوره جمهوري مدارس عالي متعدد، دانش سراهاي عالي، و انستيتوها دراين شهر ساخته شده دانشگاه اين شهر ساخته شده، دانشگاه اين شهر هم به نام دانشگاه سلجوق از دانشگاههاي معتبر تركيه است.

مشهورترين بنايي كه در قونيه مورد توجه همه است و به احتمال زياد اكثر افرادي كه به قونيه سفر مي كنند قصد ديدار آن را دارند. آرامگاه مولانا جلال الدين رومي و خاندان اوست كه امروز « درگاه» خوانده مي‌شود و موزه‌يي در درون آن قرار دارد. طبق روايت اين مكان ابتدا گلخانه‌يي بوده كه سلطان علاء الدين كيقباد اول آن را به سلطان العلما پدر مولانا اهدا كرده و پس از وفات او در سال 628 هجري جنازه او در آن مكان به خاك سپرده شده است.

مولانا جلال الدين هم پس از رحلت در 672 هجري در كنار پدر دفن شده است. روزي علم‌الدين قيصر پيش سلطان ولد پسر مولانا رفت و گفت در نظر دارد كه بارگاهي برا ي مولانا بسازد و براي اين كار سي هزار درهم اختصاص داده است. همان روز گرجي خاتون دختر غياث الدين كيخسرو دوم و همسر معين الدين پروانه، علم‌الدين را به حضور خواست و چون از تصميم وي آگاه شد هشتاد هزار درهم عطا كرد و علاوه بر آن پنجاه هزار درهم از ماليات قيصريه را هم به اين كار اختصاص داد و بدين سان آرامگاه مولانا با نظارت معماري به نام بدر‌الدين تبريزي آغاز شد.

احتمالا معماري به نام عبدالواحد بن سليم هم در ساختن آرامگاه شركت داشت، صندوقه‌يي از چوب گردو كه از شاهكارهاي كنده كاري عصر سلجوقي است، به روي مزار مولانا ساخته است.

به علت تعميرات و تغييرات و توسعه آرامگاه از آثار اوليه آن بنا تنها قبه‌الخضرا (گنبد سبز) كه بر فراز مزار مولانا و پدر اوست و صندوق بالاي مزار باقي مانده است. صندوقه چوبين به امر سلطان بايزيد دوم يا سلطان سليمان قانوني به روي مزار سلطان العلما منتقل شده و روي مزار مولانا و سلطان ولد سنگ قبري از مرمر ساخته شده است.

چه زیبا است جمله عربی زیر که در آغاز اذان روح نواز مرحوم موذن زاده قرائت می شد. در واقع جمله ای زیبا و پر محتوا.

توكلت على الحي الذي لايموت،

والحمد لله الذي لم يتخذ ولدا

ولم يكن له شريك في الملك

ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا

 البته کامل این جمله را در ذیل ببینید. التماس دعا

اللهم قد رضيت بقضائك ، وسلمت لامرك ، اللهم اقض لي بالحسنى ، واكفني ماأهمني ، مائة مرة ، اللهم أوسع لي في رزقي ، وامدد لي في عمري ، واغفر لي ذنبي ، واجعلني ممن تنتصر به لدينك ، مائة مرة ، لاحول ولا قوة إلا بالله توكلت على الحي الذي لايموت ، والحمد لله الذي لم يتخذ ولدا ولم يكن له شريك في الملك ولم يكن له ولي من الذل وكبره تكبيرا

برگرفته از http://www.al-shia.com/html/ara/books/behar/behar83/115.htm

به نام خداوند دانا

سلام، دوباره هم با خبری تاثر بر انگیز برایتان آمدم. حتما خودتان هم شنیده اید که شاعر حماسه گوی و زیبا سخن معاصر از دار دنیا رخت بر بسته است. خدایش رحمت کند و به ما توفیق بندگی مخلصانه اعطا  فرماید. آمین

درگذشت محمدرضا آقاسي، شاعر شوريده و حماسه‌سراي اهل‌بيت(ع)، موجب اندوه علاقه‌مندان هنر و ادبيات مذهبي شد.
محمدرضا آقاسي در گفت‌وگوي مشروحي در خرداد ماه سال گذشته، زندگي گذشته و سوابق فعاليت‌هاي خود را تشريح كرده بود.

ضمن معرفي خودتان لطفا مختصري از زندگيتان را بيان بفرماييد.
بسم‌‌الله‌الرحمن‌الرحيم. من محمدرضا آقاسي، فرزند ششم، پسر چهارم كه در 24 فروردين 1338 در يك خانواده مذهبي در تهران به دنيا آمدم پدرم در بازار تهران مغازه كبابي داشت. آخرين مدرك تحصيلي من، سوم راهنمايي است. دو سال هم در هنرستان تجسمي‌ پسران درس خواندم اما از بس با ناظم و اساتيد آنجا اختلاف نظر داشتم، در سن 16 و 17 سالگي موجب اين شد دو سال ما را مردود و سپس اخراج كنند.

شما سرودن شعر را از چند سالگي آغاز كرديد و چگونه متوجه چنين استعدادي در خود شديد؟
دو برادر بزرگتر من به نام‌هاي «محمد حسن» و «محمد مهدي» در مسائل شعر قبل از من كار مي‌كردند و خواه ناخواه اين مطلب در منزل ما بود. شاهنامه‌خواني يا حافظ‌خواني و يا تذكرة‌الاوليا‌خواني برادرم محمدحسن و نيز چون مادرم هم مداح اهل بيت بود و عمدتا ديوان جوهري را يا بعضي از اشعار صغير اصفهاني و امثال اينها را در منزل مي‌خواند تا حفظ شود تا در مجالسي كه مي‌رود بتواند به راحتي و با تسلط اداره كند. به همين دليل صداي شعر هميشه در گوش ما زمزمه مي‌شد و آشنايي من با حافظ شايد از سال 50 به بعد، يعني در سن 12و 13 سالگي بود اما تقريبا سال 51 و 52 اولين كلمه‌ها رو من به هم مي‌بافتم. تا به مرور زمان كم كم شروع كرديم با همان سن كم و با همان ديدگاه‌هاي آن زمان قبل از انقلاب خودمان، كلمه‌هايي را سر هم مي‌كرديم. همچنين من قبل از انقلاب اسلامي (سال‌هاي 55 و 56) به بعضي از انجمن‌هاي ادبي آن زمان مي‌رفتم و هم اشعار شعرا مي‌شنيدم و هم نوشته‌هاي خودمان را كه فكر مي‌كرديم شعر هست، مي‌خوانديم و به نوعي خودمان را محك مي‌زديم و بعضي وقت‌ها شعرها نقد مي‌شد و يواش يواش رسيديم تا آنجا كه بعد از انقلاب از محضر بعضي از دوستان و اساتيد خوب همچون استاد مهرداد اوستا و استاد يوسف ميرشكاك، درس‌ها گرفتيم و تا به اينجا رسيديم.

اولين شعري كه سروديد را به خاطر داريد؟
اولين شعر يا اولين بافته، اين با هم فرق مي‌كنه. آن چيزي كه مورد نظر هست، اگر شعر باشه؟ من هنوز خودم اين چيزهايي كه مردم ميگن شعر هست شعر نمي‌دانم. اگر مسئله اولين كلام بافته شده باشه، فرق مي‌كنه ولي خب. در آن اوايل كارهايي كه بوده در حد شعر نبوده و نيست و من الان شعرهايي كه در جاهاي مختلف مي‌خوانم عمدتا از سال 1368 به بعد سروده شده. يعني آن سابقه 16 و 17 سال قبلش را من به عنوان شعر قبول ندارم.

براي بيان يك شعر چه حالاتي بايد رخ دهد تا آن اشعار بر ذهن جاري شود؟
اصولا هنر آينه روح انسان است و در حالت عادي چيزي به وقوع نخواهد پيوست. مگر اين‌كه شادي يا غمي‌ مضاعف از حالت اوليه انسان، براي انسان پيش بياد. اگر شما يك حوض را در نظر بگيريد اين در حالت عادي هيچ موجي نداره ولي اگر يك ريگ داخل اين حوض بيندازيد، يك موج در داخل حوض ايجاد ميشه و اين ريگ هرچه درشت‌تر باشه و به سنگي بزرگ برسه، يقينا امواجي كه در اين حوض به وجود مياد، خيلي بزرگتر و قوي‌تر خواهد بود و اگر اين سنگ هرچه سنگين‌تر و با شدت بيشتري با اين حوض برخورد كنه، چه بسا كه آب‌هايي را از اين حوض بيرون بريزه. لذا به نظر من، هنر كلا همچنين حالتي مي‌تونه باشه كه از انسان بيرون بريزه. اين طور نيست كه در حالت عادي انسان قلم به دست بگيره و هرچي كه بناست به عنوان هنر و شعر يا خوشنويسي و يا... ايجاد كنه. بلكه بايد در يك حالت به خصوصي قرار بگيري تا اين حالت رخ دهد بايد يك ضربه اي صورت بگيره. مثل كوه، كوه خود به خود صدا نمي‌كنه اگر صدايي در كوه پخش بشه انعكاس آن را مي‌شنوي و هر چي اين قوي‌تر باشه آن انعكاس قوي‌تره و هر چه دل انسان با اون موضوعي كه مي‌خواد مطرح كنه صميمي‌تر باشه، يقينا كارش خيلي شيرين‌تر و قشنگ‌تر خواهد بود؛ چه در شادي چه درغم، چه در حماسه چه در درام و چه چيزهاي مختلف.

شما هر موقع كه اراده كنيد مي‌توانيد شعر بگوييد يا اين‌كه بايد در يك ايام و حالات خاصي قرار بگيريد؟
من الان خيلي سال است كه ارادي شعر نمي‌گم. يعني امشب بشينم و براي فردا كه يك روز به خصوص يا مناسبتي خاص هست، شعر بگم. عرض كردم سال‌هاي زياديست كه ديگه ارادي كار نمي‌كنم به قول اهل شعر، كوشش كار نمي‌كنم. اگر چيزي جوشيد و آمد بيرون كه آمد، اگر هم نيامد كه نيامد. چون در هنر، بنا به كميت كار نيست، بنا بر كيفيت كار است و كيفيت آن زماني در كار انسان هست كه آن درون انسان به آن مطلبي كه مي‌خواهد عنوان بشه، احساسات دروني گرايش‌هاي بيشتري داشته باشه.

شما با مثنوي بلند «شيعه» در جامعه ما شناخته شديد. يعني هر جا كه نام حاج‌محمدرضا آقاسي مياد، شعر شيعه در ذهن تداعي مي‌شه. خيلي علاقه‌منديم قدري درباره آن شعر بفرماييد و اين‌كه چه حالاتي رخ داد كه چنين مثنويي را بسراييد و كلا مثنوي شيعه، چند بيت است؟
البته شعر و عشق يكيه. اين‌كه چگونه شد كه عاشق معشوق شدي را نتواني بگي، چه شد كه مجنون، شيفته ليلي شد را نتوان كلماتي يافت تا عنوان كرد. فقط مي‌تونم بگم عنايت اهل بيت (ع) است. من خودم هم الان حقيقتا تاكنون ابيات اين مثنوي را نشمردم.ابياتش چقدر است 500 بيت؟600 بيت؟ 700 بيت؟ دقيقا نمي‌دانم. از سال 1368 تاكنون هنوز پرانتزش را نبستم چون كه پرانتزش را من باز نكردم كه حالا بخوام پرانتز اين طرف رو ببندم. خود اهل بيت عنايت كردن و تا آخر عمر هم ادامه خواهد داشت.

در وادي شاعري، برخي ابيات بر دل سراينده شعر مي‌شينه شما از بين اشعارتان آن شعري كه به خيلي به دلتان نشسته كدام بيت و شعر بوده؟
هنر، فرزند روح انسانه و يك هنرمند، همه بچه‌هايش را دوست داره، باز بستگي داره كدوم فرزند شما بيشتر به شما محبت كرده باشه. يقينا گرايشات به آن مطلب بيشتر خواهد شد و خوب يقينا هر جايي كه ذكر علي(ع) و آل علي(ع)، ذكر آقا حضرت ولي عصر(عج) ذكر حضرت زهرا(س) ذكر آقا امام حسين(ع) باشه، يقينا دل بيشتر آرامش مي‌گيرد و بيشتر به اون سمت گرايش پيدا مي‌كنه. اما واقعا مشكله كه در بين مثلا يكي، دو هزار بيت من يك بيت را بخوام بگم اين از همه بهتره. مثلا شما يك وقت به گل‌فروشي مي‌ريد، سه رقم گل داره، يك رقمش را راحت‌تر مي‌توني انتخاب كني اما يك موقع به گل‌فروشي ميري پنج هزار نوع گل داره، انتخاب يك گل از اين پنج هزار مدل گل، خيلي مشكله. من همه گل‌ها رو دوست دارم.

شما هنگام اجراي برنامه كلا اشعارتان را از حفظ قرائت و با يك شور و حرارتي برگزار مي‌كنيد. بفرماييد هنگام اجراي مراسم، چگونه آن را اداره مي‌كنيد؟
حافظ فرمود: «تكيه بر تقوا و دانش در طريقت كافريست..... راهرو گر صد هنر دارد توكل بايدش».
اول توكل بر الله، توسل به اهل بيت و اذن گرفتن از خداوند و آقا رسول الله(ص) و آقا اميرالمؤمنين(ع) سلام بر خانم فاطمه(س) و سلام به آقا امام زمان(عج) و توسل خاص به خانم زينب(س).

شما ديوان اشعار داريد؟
من هنوز مجموعه چاپ نكردم انشالله اگر مولا اميرالمؤمنين(ع) اجازه بدهند. چشم.

شما در بين شعراي گذشته و معاصر با شعرهايتان با كدام يك از آنها ارتباط برقرار و از آنها در سروده‌هايتان تبعيت مي‌كنيد؟
من شاعر اولم، خواجه حافظ شيرازي ـ رحمةالله عليه ـ است و اين نفي ديگر شعراي گذشته نيست بلكه به حافظ، بيشتر گرايش دارم و به نوعي آرامش بيشتري به من مي‌دهد. اما در كنار حافظ، حكيم ابوالقاسم فردوسي، نظامي‌ گنجوي، صائب تبريزي، مولوي و امان ساماني. چون هر كدام به نوعي خصوصيت‌هاي خاص خود و لطافت‌هاي به خصوصي دارند و از معاصرين هم، من اكثر كارهايي كه از شعراي معاصر هست مطالعه كردم و به همه رفقا هم كه سؤال مي‌كنند مي‌گم بخونيد؛ چه آنهايي كه به عنوان شاعر انقلاب معرفي شدند و چه آنهايي كه شاعر انقلاب نيستند. در هر صورت بايد تكنيك‌ها را فرا گرفت تا بتوانيم با تاكتيك خودمان، حرفمان را واضح‌تر و قشنگ‌تر به خواننده و شنونده منتقل كنيم.

شما با انجمن شعرا مرتبط و عضو هستيد؟
من خوشبختانه يا متأسفانه، فرصتي ندارم در انجمن‌هاي مختلف شركت كنم. قبلا خيلي از اين انجمن‌ها رفتم. بعضي از انجمن‌هايي بوده كه چيزهايي داشته كه به معلومات و معارف من اضافه كنه و بعضي‌ها هم بوده كه انجمن ادبي نبوده در حقيقت به نوعي ميشه گفت، يك وقت‌گذراني و دورهم‌نشيني و گپ و گفت‌وگو بوده.

آيا تاكنون براي شما اتفاق افتاده كه در حين برگزاري مراسم، اشعاري كه مي‌خواستيد بخوانيد فراموش كرده باشيد؟ در آن هنگام چه كرديد؟
بله به ندرت اتفاق افتاده كه با توسل به آقا امام زمان (عج) جمع و جورش كردم.

شما براي اجراي مراسم به خارج از كشور دعوت شده‌ايد؟ اگر خاطره‌اي از اين سفرها داريد بفرماييد.
بله، من تاكنون به پنج كشور اروپايي (انگلستان، سوئد، دانمارك، آلمان و دانمارك) و چند كشور آسيايي (امارات، بحرين، ژاپن، لبنان، سوريه، عربستان و عراق كه به سه كشور اخير براي زيارت رفته بودم كه برايم برنامه گذاشتن) براي اجراي مراسم رفتم كه در اين برنامه‌ها به غير از هموطن‌هاي ايراني، افراد ديگري با مليت‌هاي ديگر حضور داشتند. يكي از خاطرات من در اين سفرهاي خارجي، برنامه‌اي بود كه در سال 1378 در روز ميلاد آقا امام زمان(عج) در سوئد برنامه‌اي داشتم براي ايراني‌هايي كه ساليان سال از كشور دور بودند. نيمه شعبان بود و اشعاري خواندم و در انتهاي برنامه نيم ساعت اولم، رفتم عرض ادبي خدمت خانم حضرت معصومه(س) و بعدش عرض ادب پيشگاه آقا علي‌بن‌موسي‌الرضا(ع) داشتم. زماني كه اين اشعار را مي‌خواندم: «ميدوني مي‌خوام چيكار كنم/ميدوني مي‌خوام كجا برم ــ مي‌خوام براي كفترا يه خورده گندم ببرم/اونجا كه گنبدش طلاست/با كفتراش پر بزنم...» جماعت ديگه صداي ناله‌هاشان بلند شد. دل‌هايي كه چندين سال به دلايل مختلفي از ايران دور بودند و مجلس، يه حال و هواي خوب و باحالي پيدا كرده بود. از اين قبيل خاطرات، زياد هست كه براي من بسيار شيرين است.

اگه يکي بخواد مثل شما يا ساير شعرا، شعر بگه بايد چه چيزي رو در خودش تقويت كنه. اصلا بايد چکار کنه. آيا کسي که اصلا ذوق شعرگويي ندارد، مي‌تواند روزي شعر بگويد؟ فرقي نمي‌کنه چه جور شعري. حالا يا متن‌هاي خيلي زيبا يا شعر نو يا...؟
قريحه شعر و هنر، مثل غرايز ديگر در انسان هست؛ مثل خشم، غضب، محبت، گريه، خنده... بستگي دارد كه چه غريزه‌اي در انسان تحريك بشه و به ثمر بشيند. ولي يه وقت انساني هست كه با يك لطيفه، خندش شروع ميشه اما انساني هست كه ده تا لطيفه، لبخندش را تحريك نمي‌كنه و در مسائل غصب و محبت و... هم وجود دارد. شعر هم چيزي جداي از غرايز انساني نيست. در همه هست، فقط بستگي به اين دارد كي برانگيخته شود.

حد شعر در باب اغراق چقدر است؟
اغراق در شعر، بي‌نهايت است.

چرا شما ديگه شعرهايتان توسط مداحاني مثل آهنگران خونده نمي‌شه؟
اين سؤال را مي‌بايست از خود آقاي آهنگران و ديگر مداحان پرسيد.

چرا نسبت به سال‌هاي پيش کم‌کار شده‌ايد. مقصودم حضور در گردهمايي‌ها و شعرخواني‌ها و صداوسيماست. ديگر اين‌که به کدام شعرا از ميان معاصرين علاقه داريد؟
من كم‌كار نشدم. منتهي من در صداوسيما كاره‌اي نيستم كه بخوام براي خودم در صداوسيما برنامه بگذارم. اين بستگي به عوامل صداوسيما داره. به مديران شيكه‌ها و به مديران پخش و تهيه‌كننده‌هاي صداوسيما و برنامه‌هاي صداوسيما بستگي دارد. هر وقتي كه گفتند در حد توانمان فرصت كرديم در خدمتشان بوديم آن هم به عشق مردم و اما در ميان شعراي معاصر، بنده عشق و علاقه‌ام به استادم يوسف علي ميرشكاك، بيشتر از دوستان ديگر است.

اگر قرار باشه، روزي ديگه شعر نگوييد، چه خواهيد كرد؟
اگر قرار باشه شعر نگم، يقينا سينه خاك خواهم خوابيد.

شما خيلي سيگار مي‌كشيد و اين كثرت استعمال سيگار، اين شايبه را ايجاد مي‌كند كه شما اعتياد به مواد مخدر داريد. در اين‌باره به صورت شفاف براي خوانندگان توضيح بفرماييد.
آيا بعضي از عرفا و علماي حال حاضر ما كه سيگار به سيگار مي‌كشيدند، اينها هم معتاد بودند؟ آيا فقط سيگار دليل بر اينه كه هر كسي سيگار بيشتر كشيد، حتما معتادتره؟ بنده جز سيگار، به هيچ چيزي ديگه‌اي اعتياد ندارم.

برخي افراد با توجه به ظاهرتان از شما به عنوان صوفي (درويش) ياد مي‌كنند. نظرتان در اين زمينه چيه؟
در ميان لجه خون ماهيم... يا علي درويش روح اللهيم.

بعضي دوستان مطرح مي‌كنند كه شاعر اهل بيت، بايد ظاهري ساده و در عين حال معنوي داشته باشه شما براي ظاهر خودتان، همچون موهاي بلند سيبل‌هاي بلند و محاسن بلند چه پاسخ و توجيهي داريد؟
والله ما اين ظاهر معنوي را نفهميديم به چه طريقي هست. ما اگر تاريخ انبيا و اوليا را نگاه كنيم اكثرا گيس بلند و محاسن بلند دارند و فكر نمي‌كنم، چيزي را كه شرع مقدس اسلام نهي نكرده باشد خلاف معنويت باشه. يعني اگر جايي هست كه مثلا گيس بلند و ريش بلند خلاف شرعه و يا مثلا دستور پيغمبر كه مشخص كرده باشد اگر حديثي هست ما بشنويم و بدانيم ما هيچ مشكلي نداريم و كوتاه خواهيم كرد.

شما براي ظاهر خود، به چه كسي اقتدا كرده‌ايد؟
يا علي جان مقتداي من تويي.. فاش مي‌گويم خداي من تويي
در تو تصوير خدا را ديده‌ام.. در صدا، صاحب صدا را ديده‌ام

شما در عرصه شعر و شاعري، وارد سياست هم شده‌ايد و اشعار سياسي هم سروده‌ايد؟
اين اشعار سياسي منظور چيه؟ اگر اين هست كه به سمت حزبي و گروه‌هاي سياسي متمايل باشم. نه، چون من سعيم در اين است كه فقط و فقط در خط رهبري باشم و هر چيزي كه بخواد به نظام ضربه بزند، در حد توان خودم دفاع كنم. از نظام با اسلحه خودم كه شعر هست دفاع كنم. اين نيست كه حالا بيام سمت اين جبهه يا آن جبهه يا از اين حزب يا آن حزب براي يك كدام از اين احزاب چه چپ و چه راست چه اين ور چه اون‌ور، بخوام سينه بزنم و با اين بخوام حزب‌هاي ديگر را بكوبم. شعر من سياسي هست اما حزبي نيست.

شما اصلا خط و خطوط و جناح‌بندي‌هاي سياسي را قبول داريد؟
خب اين جوابش خيلي مفصل خواهد بود، با يكي، دو دقيقه نمي‌توان جواب داد. به اين سبك و سياقي كه توي اين مملكت هست، نه. چون وقتي كه حزبي برنامه‌اش مدون نيست، اصلا حزب نيست. حزبي كه براي مسائل سياسي مملكت نتواند خط و مشي مدون و اساسنامه داشته باشد، حزب نيست.

شما فكر نمي‌كنيد برخي اشعار شما به ذائقه گروه‌هاي سياسي خوش نياد و اين عاملي بشود براي منزوي و محدود كردن شما؟
كار ما در اين عالم چيست؟ آيا در صدر اسلام، همه گروه‌ها و همه اقشار از آقا رسول‌الله(ص) خوششان مي‌آمد؟ از آقا اميرالمؤمنين(ع) خوششان مي‌آمد؟ در همين زمان خودمان، آيا همه اقشار و گروه‌ها از حضرت امام خميني(ره) خوششان مي‌آمد؟ آيا اگر فردا روزي، انشاءالله آقا امام زمان(عج) بيايند، همه مردم عالم و همه حزب‌ها و گروه‌ها از آقا خوششان خواهد آمد؟ يقينا اينطور نيست. اگر شعر ما خلاف مسائل مملكتي و نظام جمهوري و حكومت اسلامي‌ و اهانت به شخص يا گروه خاصي هست، ما از اين اشعارمان صرف ‌ظر مي‌كنيم. اما يك خط كلي نظام هست كه سعي ما در اين است؛ اون خطوط كلي نظام و شرع مقدس را بفهميم و در جهت اعتلاي نظاممان حركت كنيم و مشخص هست همه افراد از همه قانون‌ها خوششان نمي‌آيد. به قول حضرت امام (ره)، سارق‌ها و قاتل‌ها هم از قانون خوششان نمي‌آيد. وقتي مي‌گويند جريمه عبور از چراغ قرمز مثلا سي هزارتومان هست، چه كساني خوششان نمي‌آيد؟ مشخصه، آنهايي كه نمي‌خواهند پشت چراغ قرمز صبر كنند. اگر ما اهانت به شخصي كرديم، حرف شما قبول است و اما در همه جاي دنيا نه تنها در ايران در همه جا هست كه هر سيستمي‌ كه مخالفي داشته باشه، مخالفش را بايكوت و خونه‌نشين كنه.

با توجه به اينكه يك چهره معروف هستيد، برخورد مردم در كوچه و خيابان و... با شما چطوره؟
عامه مردم، محبت. از راننده تاكسي گرفته تا نانوا، بقال، بچه‌مدرسه‌اي، كساني كه به نوعي بشناسند، محبت مي‌كنند. بچه‌هاي هيأتي، بچه‌هاي غير هيأتي، بچه‌هاي پائين‌شهر، بالاشهر، دانشجوها و... من از مردم چيزي جز محبت نديدم. اما مسئولان فرهنگي مملكت، متأسفانه حتي كوچكترين محبتي را تا به حال در حق من نداشتند.

به نظر شما مشهور بودن خوبه؟ چرا؟
شيخ محمد لاهيجي، متخلص به «اسيري» در ديوان مثنوي خودش فرمود:
اشتهار خلق آفات ره است **** كي گزيند شهره هر كو آينه

بعضي خود را سگ و برخي قلاده به گردن مي‌اندازد و گروهي قمه مي‌زنند آيا ما مي‌توانيم در مورد ائمه خود را تا اين حد خوار کنيم؟
اينكه مي‌توانيم يا نمي‌توانيم، ما در مقابل ائمه چيزي نيستيم اما اين‌كه حالا اين مطلب بخواهد عامه شود مثلا من آقاسي بخواهم در عامه مردم با ديدگاه‌هاي مختلف با درجات فهم مختلف، بگويم من سگ علي‌ام و قلاده به گردنم بيندازم و هو هو مردم، همه هو هو كنيد، اين را من نمي‌پذيرم. من اگر سگ علي‌ام، بايد وفايم را به علي ثابت كنم و درباره قمه‌زني از نظر شرعي در حد فتوي نيستم كه خواسته باشم فتوي بدهم. در اين رابطه، مقام معظم رهبري نظر خود را فرمودند و تكليف براي همه روشن شده است.

براي حضرت ميثم تمار و پايبندي شيعه به مولايش، يه شعري بفرماييد.
يك مخمس هست (پنج پايه) كه من به نام «رقص مرگ» يك مصرع در آنجا دارم:
شيعيان را شيوه‌هاي گونه‌گون رقصيدن است
يا ابوذروار در دشت جنون رقصيدن است
يا چو مسلم از بلندا سرنگون رقصيدن است
يا چونان عباس، در غرقاب خون رقصيدن است
رقص ميثم مي‌نـوازد ريسمان دار

آيا قصد نداريد سايتي براي استفاده همه علاقه‌مندان به خودتان و شعرهايتان و صدايتان داير کنيد؟
اگر روزگاري واجب بشه اين مطلب كه من سايت بزنم و حقيقتا به اين نتيجه برسم كه اين مطلب واجب و مورد احتياج هست، انشالله از خدا مي‌خواهم كمك كنه كه يك دستگاه كامپيوتر بخرم. چون الان كامپيوتر ندارم و بعد با آموزش‌هايي كه از دوستان خوبم خواهم ديد،اين سايت را راه‌اندازي خواهم كرد.

شما آلبومي‌ تحت عنوان «عشق ازلي» ارائه داده‌ايد. لطفا پيرامون كم و كيف آن توضيحاتي بفرماييد و آيا كار جديدي در دست داريد يا خير؟
ما اولين نوار كاستمان را با نام «عشق ازلي» كه عمدتا دكلمه و سه چهار تا تكه‌اش تك‌خواني و همخواني است، بيرون آمد. البته اين كار ضرب‌الاجل شد. شايد اگر فرصت بيشتري داشتيم، كار، بهتر از اينها بيرون مي‌آمد. اگر خداوند توفيق داد و ديديم كه احتياج جامعه هست، شايد كارهاي بعدي را ارائه بدهيم.

شما در جبهه‌هاي جنگ هم حضور داشته‌ايد؟
من مدت كوتاهي در جبهه بودم. من با جهاد استان تهران، دوره بلدور ديدم كه مدت كوتاهي در شوش دانيال بودم و سپس از آنجا به جزيره مجنون و سه‌راه جفير و شلمچه رفتم. همچنين من چندين سال در اول انقلاب در كميته انقلاب اسلامي‌ در مبارزه با گروهك منافقين و... فعاليت داشتم، حدود يك سال در راستاي فعاليتهاي نهضتي با نيروهاي ساتجا كه توسط شهيد محمد منتظري اداره ميشد در كشور سوريه بودم و در آنجا فعاليت داشتم.

شما به غير از برنامه‌هاي فرهنگي‌تان، شغل ديگر هم داريد؟
فعلا بيكاريم. ولي انشاءالله بناست با تعدادي از دوستان، يك مؤسسه فرهنگي راه بيندازيم.

شما درباره مقام معظم رهبري هم شعر گفتيد؟
آقا عشق منه. پير منه مراد منه مرجع منه و رهبر منه.
در رابطه با امام؟
امام هم همچنين. من براي امام و مقام معظم رهبري، شعرهاي زياد دارم.

ممكنه الان چند بيت بفرماييد؟
باشه براي بعد، فرصتي ديگر كه به صورت مبسوط كارهايي كه در رابطه با امام و مقام معظم رهبري هست، مي‌دهم خدمتان، اگر خواستيد، استفاده كنيد.

اگر ممكنه چند بيت از اشعارتان را كه در رابطه با مقام معظم رهبري سروده‌ايد، براي خوانندگان اين مصاحبه بفرماييد.
بنگـر رحماء بينهــم را **** تكـــرار تـب غـــديـر خــــم را
امروز علي غريب و تنهاست **** آماج هجوم اهرمن‌هاست
او كيست؟گلي ز باغ زهرا (س) **** پرورده درد و داغ زهرا (س)
او نـور دل بسيجيــان اســت **** چون مادر خويش، مهربان است
مستــم ز تبســم نمـازش **** لبخند چو غنچه، دلنوازش
چشمانش بوي عشق دارد **** مستي ز سبوي عشق دارد
چون فاطمه پشتوانه اوست **** تا هستم و هست دارمش دوست

تاكنون ملاقاتي با مقام معظم رهبري داشته‌ايد؟
بله دو مرتبه خدمت آقا رسيدم
خصوصي بود؟
نيمه‌خصوصي بود.

در رثاي شهدا، سروده‌هايي داشته‌ايد، لطفا چند بيت از آن را بفرماييد.
دلم تنــگ شهيـدان اسـت امشب ***** كه همرنگ شهيدان است امشب
من از خـون شهيـــدان شـرم دارم ***** كه خلقي را به خود سرگـرم دارم
زمن پـرسيــد، فــرزنـد شهيـــــــدي ***** كــه بــابــاي شهيــدم را نـديــدي
به من مي‌گفت مادر او جوان بود ***** دليــر و جنگجـــوي و پـرتـوان بـــود
نمي‌دانم چه سودايي به سر داشت ***** به دوشش كوله‌باري از سفر داشت
قــدم در كـوچـه‌بـاغ عشق مي‌زد ***** به جان خويش داغ عشق مي‌زد
چه عشقي؟عشق مولايش خميني ***** كـــه بـوسـد تـربـت سبــز حسيني
بــه اميـدي كـه از آن گِـل كــام گيرد ***** بگـريـــد تــا دلـش آرام گيـرد

نظر شما پيرامون آمريكا و آنهايي كه مي‌گويند بايد با آمريكا ارتباط داشته باشيم چيه؟
آنهايي كه آمريكا را دوست دارند يقينا دوست دارند، بيگانه بر سرشان حكومت كند.

آيا شما اشعاري در رابطه با آن دسته افرادي كه علاقه‌مند به ارتباط با آمريكا هستند، سروده‌ايد؟
اينها كه پنبه‌شان زده شد. بالاخص با اين هجوم سفاكانه آمريكا به ملت مظلوم عراق پنبه همه مدعيان حقوق بشر و دموكراسي غربي و آمريكا و غرب‌گرايي نه تنها در ايران بلكه در تمام عالم زده شد و ديگه بايد آدم حماقت داشته باشه كه بخواهد دست از دامن مقام معظم رهبري بردارد و زير پرچم آمريكا سينه بزند.
اگر نظم نوين هر پرده در خون مي‌كشد ما را
شهـادت از گلوي غـرب بيـرون مي‌كشد ما را
رهـــا مي‌گــردد آخـر زلف مـا بر نيزه‌ها در باد
فـرو مي‌پـاشد از هم هفت بنـد غـرب غـربت زا
و انشالله سرنوشت آمريكا بدتر از شوروي سابق خواهد شد.

وقتي كه شنيديد بارگاه آقا اميرالمؤمنين(ع) را با خمپاره زدند، چه احساسي داشتيد؟
به آن حد بود كه اگر چاره‌اي داشتم، مي‌رفتم و جلوي صحن آقام مي‌ايستادم و سينه سپر مي‌كردم كه اگر مي‌خواهند بزنند، اول به سينه من گلوله بزنند و خونم را بريزند.

بيشتر اشعارتان در رابطه با اهل بيت است. تا حالا عناياتي را از اين بزرگواران به وضوح لمس كرده‌ايد؟
جاده حيرت بسي پر پيچ بود ** ** لطف ساقي بود و باقي هيچ بود
همه‌اش عنايت آنهاست.

شما در زمينه شعر شاگرد هم داريد؟
نه شاگرد ندارم. البته دوست زياد داريم از شعرا و هنرمندان. بخواهيم نخواهيم از هم تاثير مي‌گيريم ولي چيزي به عنوان استاد و شاگردي نداريم.

شما بيشتر اوقات براي اجراي برنامه در سفريد، اين امر باعث ايجاد مشكلي در خانواده نمي‌شود و آيا همسرتان از اين مسئله راضي هستند؟
تا حالا كه پيش نيومده و رضايتمندي را از خود حاج خانم بپرسيد.
همسر حاج‌آقا: من از حاج‌آقا راضيم و مشاركت ايشون در منزل خوبه من از ايشون راضيم، خدا هم از ايشون راضي باشه. حاجي خيلي خوبه، فقط خيلي خونسرده.

اوقات فراغت خود را چگونه مي‌گذرانيد و تفريحات شما چيه؟
اوقات فراغتم را بيشتر به استراحت مي‌گذرانم و تفريحات من، تلويزيون و جدول و برنامه تلويزيون را هم بيشتر اخبار داخلي و خارجي را دنبال مي‌كنم و با فوتبال هم ميونه خوبي دارم.

شما اهل ورزش هستيد؟
بله. من قبلا تكواندو كار مي‌كردم. ورزش مورد علاقه‌ام بولينگ است و فوتبال رو هم زياد دوست دارم.
شما طرفدار پرسپوليس هستيد يا استقلال؟
من طرفدار تيم پاس هستم و از تيم‌هاي خارجي هم تيم آرسنال و به نظر من بهترين بازيكن دنيا شماره 14 آرسنال تيري‌ هانري.

اهل موسيقي هستيد؟
بله، موسيقي را دوست دارم.
چه موسيقي را دوست داريد؟
عمدتا موسيقي‌هاي سنتي را بيشتر مي‌پسندم و از ساز‌ها، به تار و ني و دف بيشتر علاقه دارم.
بزرگترين آرزوي شما چيه؟
بزرگترين آرزوم اينه كه آقا حضرت ولي عصر(عج) مرا به نوكري خود بپذيرد و اعمالم مورد تأييد ايشان باشد كه اگر چنين شود، تمام كارهاي دنيوي و اخروي تضمين و تأييد شده مي‌باشد.

در پايان اين گفت‌وگو‌ي دوستانه اگر براي جوانان و آنهايي كه مي‌خواهند از طريق شعر و شاعري به جايي برسند مطلبي براي گفتن داريد، بفرماييد.
اگر موضع داشته باشيد، صاحب موضوع خواهيد بود. اگر موضع نداشته باشيد، در هر وادي سر گشته‌ايد.

از اين‌كه در اين گفت‌وگو شركت كرديد، صميمانه تشكر و قدرداني مي‌كنيم و برايتان آرزوي توفيقات روزافزون در ظل توجهات حضرت ولي عصر(عج) داريم.
من هم به نوبه خودم از شما كه زحمت كشيديد و تشريف آورديد، تشكر مي‌كنم و برايتان آرزوي موفقيت دارم.

این دعا به نظر من بسیار دعای جالبیه، اینکه از خدا بخواهی سرانجام کارمون رو به سعادت و خیر رهنمون کنه، خیلی مهمه، سعادت و خیر خیلی چیز والا و بزرگی است که قسمت خیلی ها نمیشه. من که از خدا می خواهم و آرزوم اینه که:

اللهم انى اسالك ان تختم لى بالسعادة
فلا تسلب منى ما انا فيه
و لا حول و لا قوة الا بالله العلى العظيم

خدايا از تو مى‏خواهم كه زندگانى‏ام را به رستگارى پايان بخشى
و اين «حال خوش‏» را از من باز نستانى
كه جز با دست آويختن به خداى بلندپايه بزرگ هيچ نيرو و توانى نيست.

التماس دعا